Crna Gora se, prema procjenama Međunarodne agencije za istraživanje raka (IARC), nalazi na neslavnom prvom mjestu u Evropi po stopi smrtnosti od raka dojke. Povodom oktobra, mjeseca borbe protiv ove opake bolesti, Crnogorsko društvo za borbu protiv raka (CDPR) upozorava na zabrinjavajuće podatke i, u saradnji sa Poliklinikom Filipović iz Podgorice, organizuje preventivne preglede uz popust od 50 odsto.
Prema procjenama Međunarodne agencije za istraživanje raka za 2024. godinu, u Crnoj Gori je zabilježeno 493 novih slučajeva raka dojke, što predstavlja 14,8 odsto svih novih slučajeva malignih bolesti u ukupnoj populaciji. Kod žena je situacija još zabrinjavajuća, jer rak dojke čini čak 28 odsto svih novootkrivenih malignih oboljenja.
Procjenjuje se da je tokom 2024. godine od posljedica raka dojke u Crnoj Gori preminulo 166 žena. Standardizovana stopa smrtnosti iznosila je 21,8 na 100.000 žena, što našu državu, prema podacima koje navodi CDPR, svrstava na prvo mjesto u Evropi.
O ozbiljnosti problema govori i poređenje sa ranijim godinama. Prema podacima koje je saopštio CDPR, tokom 2003. godine od raka dojke preminule su 62 osobe, dok je 2015. godine, posljednje za koju se u saopštenju navode dostupni zvanični podaci, registrovano 110 smrtnih slučajeva.
Rak dojke nije isključivo ženska bolest
Iz Crnogorskog društva za borbu protiv raka upozoravaju da ova maligna bolest, iako znatno češća kod žena, pogađa i muškarce.
Prema podacima koje navodi CDPR, od 2002. godine gotovo svake godine bilježi se između jednog i desetak smrtnih slučajeva među muškarcima, uz izuzetke 2009. i 2011. godine, kada nije bilo registrovanih smrtnih ishoda.
Na globalnom nivou, prema procjenama Svjetske zdravstvene organizacije za 2024. godinu, zabilježeno je približno 2,4 miliona novih slučajeva raka dojke i oko 690.000 smrtnih ishoda.
Ko je u najvećem riziku?
Stručnjaci podsjećaju da postoje brojni faktori koji mogu povećati rizik od nastanka raka dojke. Među njima su pol, starost, porodična i lična istorija bolesti, rana prva menstruacija i kasna menopauza.
Povećan rizik može biti povezan i sa kasnijim prvim porođajem, određenim vrstama hormonske terapije, prekomjernom tjelesnom težinom, nedovoljnom fizičkom aktivnošću, kao i konzumiranjem alkohola i duvana.
Ipak, prisustvo faktora rizika ne znači da će osoba oboljeti, kao što ni njihovo odsustvo ne isključuje mogućnost nastanka bolesti.
Rano otkrivanje pruža najveću šansu za izlječenje
Iz CDPR-a posebno naglašavaju značaj redovnih kontrola i blagovremenog otkrivanja promjena na dojkama.
Ženama se savjetuje da budu upoznate sa uobičajenim izgledom i promjenama svojih dojki i da se, ukoliko primijete kvržicu ili druge neuobičajene simptome, obrate ljekaru.
Ultrazvučni pregledi i mamografija predstavljaju važne dijagnostičke metode, a izbor pregleda i učestalost kontrola zavise od godina starosti, individualnih faktora rizika i preporuka ljekara.
Iz Crnogorskog društva za borbu protiv raka poručuju da je najvažnija poruka, ne samo tokom oktobra već tokom cijele godine, da rano otkrivanje malignih promjena značajno povećava mogućnosti uspješnog liječenja.
Preventivni pregledi uz popust od 50 odsto do kraja oktobra
Povodom mjeseca borbe protiv raka dojke, Crnogorsko društvo za borbu protiv raka, u saradnji sa Poliklinikom Filipović iz Podgorice, jubilarni 25. put organizuje akciju preventivnih pregleda.
Za sve zainteresovane koji se do 31. oktobra, svakog radnog dana, jave u 18 časova na broj telefona 069 530 666, obezbijeđeni su mamografija i ultrazvučni pregled dojki uz popust od 50 odsto.
Organizatori pozivaju građane da iskoriste ovu mogućnost, podsjećajući da preventivni pregledi i pravovremena dijagnostika mogu biti presudni za uspješno liječenje.
„Daleko najbolja šansa za izlječenje je rano otkriti kancer dojke“, poručuju iz Crnogorskog društva za borbu protiv raka.
Izvor: Crnogorsko društvo za borbu protiv raka (CDPR)
