Deseto izdanje festivala od 24. avgusta do 15. septembra donosi pozorišne i operske premijere, koncerte, književne i umjetničke programe, a završava razgovorom sa Dušanom Kovačevićem i dodjelom nagrade „Sveti Stefan Štiljanović“
BUDVA, avgust/septembar 2026. – Jubilarni, deseti festival „Ćirilicom“ biće otvoren u ponedjeljak, 24. avgusta, na Trgu između crkava u Starom gradu Budve. Tokom naredne tri sedmice, do 15. septembra, festival će kroz književnost, pozorište, muziku, operu, likovnu umjetnost i programe posvećene kulturnom i duhovnom nasljeđu ponuditi jedno od najobuhvatnijih izdanja u svojoj desetogodišnjoj istoriji.
Festival će biti otvoren uz prisustvo predsjednika Opštine Budva Nikole Jovanovića, Mitropolita crnogorsko-primorskog Joanikija, urednice festivala Mile Baljević i direktora i glavnog urednika Radomira Uljarevića.
Prve večeri biće održana promocija knjige “Ćirilo i Metodije, who are you”, u kojoj učestvuju Jordan Plevneš, Stefan Đorđev i Goran Bjelanović, dok će u crkvi Santa Maria in Punta biti otvorena izložba „I bi slovo“ umjetnika Milivoja Babovića.
Pokrenut 2017. godine, festival „Ćirilicom“ tokom prethodnih devet izdanja izrastao je iz književne manifestacije u multidisciplinarni festival koji povezuje književnost, pozorište, muziku, likovnu umjetnost i teme vezane za kulturno nasljeđe Budve i Crne Gore. Na njegovoj sceni tokom prethodnih godina predstavljeni su brojni značajni autori iz Crne Gore, regiona i svijeta, među kojima i nobelovka Olga Tokarčuk, čije je gostovanje predstavljalo jedan od najznačajnijih međunarodnih trenutaka u dosadašnjoj istoriji festivala.
„Kada smo u ljeto 2017. godine, vođeni entuzijazmom i dugom prema sopstvenom nasljeđu, podigli zavjesu prvog festivala „Ćirilicom“ na Trgu između crkava, znali smo da pokrećemo manifestaciju koja treba da traje. Danas, deset godina kasnije, sa ponosom možemo reći da smo stvorili multidisciplinarni festival koji je Budvu dodatno upisao na mapu važnih kulturnih centara ovog dijela Evrope. Naš cilj je bio da tradiciju ne čuvamo kao uspomenu, već da je učinimo živom i relevantnom za savremenu publiku“, kazala je Mila Baljević, urednica festivala „Ćirilicom“.
Jubilarno izdanje donosi šest pozorišnih naslova, među kojima su premijere predstava “Ćirilo i Metodije, who are you”, “Nečista krv”, “Put oko sveta” i “Vladalac”, kao i premijera opere „Il segreto di Susan“ 27. avgusta.
Jedan od posebno izdvojenih programa je koncert Nikodimosa Kabarnosa, koji će biti održan 28. avgusta. Kabarnos je grčki pravoslavni arhimandrit, protopsalt i istaknuti izvođač i pedagog vizantijske muzike, poznat po njegovanju i savremenoj interpretaciji tradicionalnog vizantijskog muzičkog nasljeđa. Njegov nastup predstavljaće spoj duhovne tradicije i koncertne izvedbe, što se prirodno uklapa u koncept festivala.
Program će obuhvatiti takođe autorske književne večeri i razgovore, među kojima su predstavljanje knjige Mitropolita Joanikija “Duh diše gdje hoće”, veče posvećeno Draganu Hamoviću i njegovoj knjizi “Matični prostori”, program o djelu Jovana Delića, predstavljanje romana Igora Marojevića “Majko pusti me da idem”, kao i tribina „Perspektive pisanja u digitalnom dobu“. Festival će ugostiti i autora Sinana Gudževića.
Muzički program upotpuniće koncert Biljane Krstić i orkestra Bistrik, 7. septembra, dok će kroz pozorišne i književne programe biti otvorene teme vezane za istoriju, kulturno nasljeđe i savremeni umjetnički izraz.
„Kada smo krenuli u ovu priču, imali smo viziju koja danas, u svom desetom, jubilarnom izdanju, doživljava svoj vrhunac. Naša misija ostaje nepromijenjena – afirmacija kulturnih vrijednosti kroz prizmu međusobnog razumijevanja različitih kultura koje su se vjekovima ukrštale na ovim prostorima. Ćirilica je kroz vjekove bila arhiva naše sudbine, ali danas nema potrebu da se brani sa pozicije slabosti, već da se afirmiše kroz sopstvenu umjetničku snagu i ljepotu. Pismo živi samo onda kada stvara nove vrijednosti, a ovo izdanje pokazuje da ćirilica može da korespondira sa savremenim teatrom, muzikom, slikarstvom, vizuelnim umjetnostima i filozofijom XXI vijeka“, kazao je Radomir Uljarević, direktor i glavni urednik festivala.
Važan dio festivalskog programa čini i kontinuirano njegovanje kulturnog nasljeđa Budve. Tokom prethodnih izdanja festival je kroz razgovore, izložbe, predstave i druge programe otvarao teme posvećene ličnostima i događajima koji su obilježili istoriju Budve i njenog šireg prostora, od Stefana Mitrova Ljubiše, don Krsta Ivanovića i braće Zanović do Peraških i Paštrovskih isprava, srednjevjekovnog Statuta Budve i drugih segmenata lokalne kulturne baštine.
Posebno mjesto u identitetu festivala zauzima nagrada „Sveti Stefan Štiljanović“, nazvana po svetitelju i posljednjem knezu Paštrovića, koja je tokom prethodnih godina dodjeljivana istaknutim domaćim i međunarodnim stvaraocima, među kojima su akademici Zlata Bojović i Jovan Delić, kao i autori izvan Crne Gore.
Ovogodišnji festival biće zatvoren 15. septembra razgovorom sa Dušanom Kovačevićem, jednim od najznačajnijih savremenih dramskih pisaca i scenarista. Sa Kovačevićem će razgovarati Gojko Božović, nakon čega će mu biti uručena nagrada „Sveti Stefan Štiljanović“.
Festival „Ćirilicom“ organizuju „Obodsko slovo“ i Udruženje izdavača i knjižara Crne Gore, uz pokroviteljstvo Opštine Budva. Svi programi su besplatni za publiku i počinju u 21 čas, na Trgu između crkava u Starom gradu Budve, dok će izložba „I bi slovo“ biti postavljena u crkvi Santa Maria in Punta. Kompletan program dostupan je na zvaničnom sajtu festivala www.cirilicom.net, kao i na profilima na društvenim mrežama.
