Posljednjih dana Crnu Goru potresa niz incidenata usmjerenih prema građanima turske nacionalnosti, koji su izazvali zabrinutost javnosti i oštre reakcije domaćih i međunarodnih organizacija. Nakon sukoba u Podgorici u kojem je učestvovao jedan turski državljanin, uslijedio je talas napada na objekte u vlasništvu Turaka u više crnogorskih gradova.
Napadi u Podgorici, Baru i Herceg Novom
Serija napada započela je u glavnom gradu, gdje su tokom vikenda oštećeni i zapaljeni pojedini ugostiteljski objekti i vozila čiji su vlasnici turski državljani. Policija je potvrdila da su u Podgorici zabilježena najmanje dva ozbiljna incidenta, dok su građani organizovali spontana okupljanja i proteste, uz poruke netrpeljivosti prema doseljenicima iz Turske.
Nasilje se ubrzo proširilo i na druge gradove. U Baru su, prema pisanju portala Vijesti, demolirana dva lokala u vlasništvu turskih državljana, a u jednom od njih je i pokušano paljenje. Samo dan kasnije, u Herceg Novom, u Starom gradu, izbio je požar u prodavnici suvenira čiji su vlasnici takođe Turci. Požar je brzo ugašen, ali su materijalne štete značajne.
Reakcije vlasti i međunarodne zajednice
Vlada Crne Gore reagovala je hitno, odlučivši da privremeno suspenduje bezvizni režim za državljane Turske, navodeći da je riječ o mjeri usmjerenoj na očuvanje javnog reda i bezbjednosti, dok se ne smiri situacija. Ministarstvo unutrašnjih poslova saopštilo je da policija intenzivno radi na identifikaciji i privođenju počinilaca, te da neće tolerisati bilo kakav oblik ksenofobije i nasilja.
Ambasada Turske u Podgorici izrazila je zabrinutost zbog događaja i apelovala na vlasti da zaštite svoje državljane i njihovu imovinu. Iz Delegacije Evropske unije u Crnoj Gori poručeno je da se mora spriječiti svaka vrsta govora mržnje i nasilja zasnovanog na nacionalnoj pripadnosti.
Opasna eskalacija netrpeljivosti
Analitičari upozoravaju da bi trenutna situacija mogla imati ozbiljne posljedice po društvenu stabilnost i međunarodni ugled Crne Gore.
„Nacionalistička histerija nikome ne donosi dobro. Ova zemlja je poznata po multietničkom skladu, i bilo bi pogubno dozvoliti da izolovani incident preraste u obrazac ponašanja“, navodi se u komentaru jednog od crnogorskih medija.
Građani na društvenim mrežama podijeljeni su — dok jedni osuđuju napade i pozivaju na toleranciju, drugi šire dezinformacije i neprijateljsku retoriku, dodatno podstičući atmosferu straha.
Zaključak
Talas nasilja prema građanima turske nacionalnosti ozbiljno je uzdrmao Crnu Goru, zemlju koja se decenijama ponosi multietničkim suživotom. Brza reakcija institucija biće ključna kako bi se spriječilo dalje širenje mržnje i netrpeljivosti, ali i pokazala odlučnost države da zaštiti sve koji u njoj žive — bez obzira na porijeklo i nacionalnost.
