Naš sugrađanin dr Radoš Terzić, specijalista medicinske biohemije, dobio je priznanje “za izuzetan doprinos razvoju i unapređenju laboratorijske medicine u Crnoj Gori” od Crnogorskog društva kliničke hemije i laboratorijske medicine.
Dr Radoš je osnivač i vlasnik Medicinsko-biohemijske laboratorije “Bio-lab” u Pljevljima, koja postoji od 2003. godine. Prije toga Terzić je 32 godine bio šef Centralne laboratorije u pljevaljskom Medicinskom centru.
Dakle, dr Radoš Terzić (80) trenutno ima ukupno 54 godine radnog iskustva na rukovodećim mjestima u pljevaljskoj laboratorijskoj dijagnostici, i dalje svakodnevno uspješno vodi svoju laboratoriju, što je rijetkost u Crnoj Gori a vjerovatno i šire.
Priznanje je dr Terziću uručeno na Trećoj crnogorskoj konferenciji kliničke hemije i laboratorijske medicine sa međunarodnim učešćem (3. CG Lab-med), održanoj u Baru krajem maja ove godine.
Dr Tanja Antunović, predsjednica Crnogorskog društva kliničke hemije i laboratorijske medicine, prilikom dodjele priznanja – zahvalnice, istakla je da se one dodjeljuju: “Za izuzetan doprinos razvoju i unapređenju laboratorijske medicine u Crnoj Gori ostvaren kroz utemeljenje modernih medicinskih laboratorija, mentorstvo mlađim kolegama i saradnicima i aktivno učestvovanje u radu strukovnog udruženja.”
Osim Terzića, zahvalnice su dobili i nekadašnji direktori javnih laboratorijskih ustanova u CG: profesor dr Jovo Kavarić, profesor dr Danica Popović, dr sci. Milica Vuksanović, mr Dejan Krivokapić i posthumno mr Bosa Vujošević.
– Priznanje su dobili ljudi koji su svojevremeno bili organizatori medicinske biohemije u Crnoj Gori. Pravili smo prve korake i postavljali prve temelje u dijagnostici, međusobno smo komunicirali, pomagali se, poštovali se i razvijali službu. Kada sam došao sa specijalizacije kliničke biohemije bio sam sedmi specijalista u CG, a sada ih ima više od 75. Uspjeli smo da napravimo prave korijene i da uvedemo mnogo dijagnostičkih postupaka i damo nov doprinos u praktičnoj biohemiji. Klinička biohemija ima značaj u najfundamentalnijem dijelu medicinske dijagnostike. Ona je pokazatelj prepoznavanja fiziološko-patofizioloških odnosa. Uvijek je na tragu zdravog i bolesnog stanja čovjeka. Ona ispituje činjenice koje definišu određeni klinički nalaz čovjeka. Posmatranjem njenih parametara stvara se mozaik dijagnostičkih pretpostavki – istakao je dr Terzić, zahvalivši se na priznanju.
On je, tom prilikom, i upozorio na slabosti i značaj očuvanja ugleda i odnosa uvažavanja i poštovanja u kolegijalnim komunikacijama, koji ponekad bivaju dovedeni u pitanje u vremenu opšte globalizacije.
Da bi potkrijepio ovo priznanje, dr Radoš pokazuje monografiju “Razvoj medicinske biohemije u Jugoslaviji” objavljenu 1994. godine, gdje piše: “Dolaskom Radoša Terzića, specijaliste za medicinsku biohemiju, 1971. godine, pljevaljska laboratorija u svom radnom sastavu ima 15 medicinskih laboranata. Velikim zalaganjem kolege Terzića i ugledom koji je stekao svojim radom laboratorijska služba doživljava značajnu afirmaciju. Nabavljena je nova oprema, uvedeno mnogo novih metoda, i u svakom pogledu je došlo do afirmacije medicinske biohemije u okviru kompletne zdravstvene zaštite ovog područja.”
– Sedamdesetih godina prošlog vijeka laboratorija pljevaljskog Medicinskog centra brzo je napredovala, dok je Podgorica još pravila prve korake sa oskudnom dijagnostikom, mi u Pljevljima nismo čekali da nas “vrijeme gazi” nego smo sarađivali sa ključnim ustanovama u Beogradu. Tako da smo pet godina prije Podgorice imali sva dijagnostička rješenja po pitanju biohemijskih nalaza. Najvažnija su bila ispitivanja hormona štitaste žlijezde. Mnogima su otkrivena ozbiljna oboljenja. Stare dijagnoze i terapija su promijenjeni. Više žene nijesu bile histerične, neurotične, klimakterične… Riješena je dijagnostika štitaste žlijezde, a riješeni su i drugi endokrinološki problemi – kaže Terzić.
Takođe, i privatna Medicinsko-biohemijska laboratorija “Bio-lab” dr Terzića nastavlja da drži visok standard laboratorijske dijagnostike.
Ova laboratorija je dobitnik zlatnog i platinastog priznanja “Prevekal gold“ i „Prevekal platinum”. Prevekal je međunarodni program za spoljno (eksterno) praćenje kvaliteta rezultata medicinsko-biohemijskih laboratorija, koji prati svakomjesečno rezultate u cijelom svijetu, a u Evropi pokriva 37 zemalja i na hiljade biohemijskih laboratorija. Priznanje je jedna vrsta sertifikata koji se odnosi na desetogodišnji rad i dodijeljeno je “zbog prepoznate posvećenosti kvalitetu upravljanja rezultatima u analitičko-mjernim postupcima”, a svrstava Bio-lab u prvu kvalitetnu grupu laboratorija.
Uz to, Bio-lab je iz godine u godinu dobitnik najboljih bonitetnih ocjena AA+, sertifikata Kompanijskog zida (Company Wall) iz Londona, koji potvrđuje da se ova laboratorija kao preduzeće nalazi među najboljima i najodgovornijim u CG.
Dr Radoš je dobio zahvalnicu na 11. kongresu Društva medicinskih biohemičara Jugoslavije 1998. godine od ovog društva: “U znak priznanja za unapređenje organizacionih, stručnih i naučnih aktivnosti Društva medicinskih biohemičara Jugoslavije“.
Radoš pokazuje i zlatnu plaketu Saveza društava Jugoslavije za borbu protiv šećerne bolesti, kao i zlatnu i srebrnu plaketu Društva za zaštitu dijabetičara SR Crne Gore iz 1986. godine, uručene povodom 20 godina postojanja ovog društva, a kao drago priznanje ističe i priznanje Beogradskog Univerziteta povodom dana studenata 1970. godine.
Dvije generacije u istom zanimanju – Dr Radoš Terzić i njegova kćerka dr Nevena Terzić Stanić
Laboratorijska dijagnostika kao porodično zanimanje
Radoševa supruga dr Zagorka – Zaga je specijalista mikrobiolog i zajedno su radili 30 godina u Centralnoj laboratoriji pljevaljskog Medicinskog centra, doprinoseći svojim radom ugledu Centralne laboratorije, gdje je potom određeno duže vrijeme i ona bila šef laboratorije.
Radoš i Zaga imaju dvije kćerke – Jelena je prestižni ekonomista u Beogradu, a Nevena je krenula očevim i majčinim stopama i specijalista je kliničke biohemije i subspecijalista kliničko-biohemijske reumatologije.
Dr Nevena Terzić Stanić je direktor Centra za kliničko-laboratorijsku dijagnostiku Kliničkog centra Crne Gore u Podgorici, koji trenutno ima više od 70 zaposlenih, a najbolje je opremljena i najveća biohemijska laboratorija u CG. Nakon obnove prije par godina, uz automatizaciju i uvođenje brojnih novih dijagnostičkih metoda, svrstava se među najsavremenije opremljene regionalne laboratorije u domenu dijagnostike kojom se bavi. Ovaj Centar je jedinstven u regionu i po tome da obavlja dijagnostiku na sva tri nivoa zdravstvene zaštite – primarnom, sekundarnom i tercijalnom.
Dr Nevena Terzić je održala predavanje u toku Treće crnogorske konferencije kliničke hemije i laboratorijske medicine, na kojoj su dodijeljena priznanja, između ostalih i dr Radošu Terziću. Ona je govorila o vještinama i alatima upravljanja savremenom laboratorijom – izazovima i strategiji za uspjeh.
– Upravljanje savremenom kliničkom laboratorijom obuhvata širok spektar aktivnosti ključnih za nesmetan svakodnevni rad. U konačnom, svaka klinička laboratorija ima za cilj blagovremeno pružanje pouzdanih, preciznih i tačnih rezultata ispitivanja, na osnovu kojih se donose odluke o daljem liječenju i njezi pacijenata.
Ove aktivnosti se kreću od koordinacije svakodnevnih laboratorijskih operacija, upravljanja resursima i finansijama, planiranja i analize podataka, usmjeravanja, razvoja i motivisanja zaposlenog osoblja, primjene novih metoda, tehnologija i digitalnih alata, osiguravanja usklađenosti sa svim relevantnim propisima i standardima, rukovođenja sistemom menadžmenta kvalitetom i održavanja visokog nivoa bezbjednosti u laboratoriji.
Upravljanje laboratorijom obuhvata i manje opipljive, ali jednako važne zadatke, kao što je njegovanje tradicije i pozitivne laboratorijske kulture sa olakšanom komunikacijom kako među članovima stručnog tima, tako i sa kolegama kliničarima.
Rukovodioci savremenih kliničkih laboratorija imaju izazov i zadatak da razvijaju strukturalne puteve ekološke održivosti i teže ka primjeni programa zelene laboratorije. Efikasno upravljanje laboratorijom ne samo da održava laboratoriju organizovanom, već pokreće inovacije, obezbjeđuje usklađenost sa bezbjednosnim i regulatornim standardima i omogućava laboratoriji da optimizuje proces rada i dostigne svoj puni potencijal – kazala je, između ostalog, Nevena tokom svog predavanja.
Dr Nevena Terzić aktivno je učestvovala na mnogim drugim domaćim i međunarodnim kongresima iz laboratorijske medicine. Autor je i koautor mnogih članaka posvećenih oksidativnom stresu, metaboličkom sindromu, dijagnostici reumatoloških bolesti i preanalitičkoj fazi laboratorijskih procesa.
M.T.
