Sa prvim hladnijim novembarskim danima zagađenje vazduha ponovo postaje ozbiljan problem u Pljevljima. Fotografija grada nastala danas pokazuje sumaglicu koja je prekrila dio pljevaljske kotline, dok podaci sa mjerne stanice potvrđuju povećane koncentracije suspendovanih čestica.
Prema podacima objavljenim na platformi Vazduh.me, u srijedu, 11. novembra 2026. godine, na mjernom mjestu Gagovića imanje, za period od 11 do 12 časova zabilježena je koncentracija PM10 čestica od 104,3 mikrograma po kubnom metru (µg/m³), dok je koncentracija sitnijih i zdravstveno posebno rizičnih PM2.5 čestica iznosila 83,7 µg/m³. Aplikacija je kvalitet vazduha označila kao loš.
Pregled prethodnih sati na istoj aplikaciji pokazuje da je stanje tokom dijela prijepodneva bilo još nepovoljnije, pri čemu su pojedini sati prikazani crvenom oznakom. Riječ je o satnim podacima koji se mijenjaju tokom dana. Oni se ne smiju poistovjećivati sa dnevnim prosjekom na osnovu kojeg se utvrđuje prekoračenje propisane dnevne granične vrijednosti za PM10.
Posebno ugroženi djeca, stariji i hronični bolesnici
Suspendovane čestice PM10 i PM2.5 nastaju iz različitih izvora, a zbog male veličine mogu dospjeti duboko u disajne puteve. Povišene koncentracije predstavljaju rizik naročito za osobe sa respiratornim i kardiovaskularnim oboljenjima, djecu i starije građane.
U zdravstvenim preporukama prikazanim na aplikaciji Vazduh.me navodi se da bi osobe sa srčanim i plućnim oboljenjima, stariji i djeca trebalo da izbjegavaju duži boravak na otvorenom i napornu fizičku aktivnost, dok se ostatku stanovništva savjetuje da smanji produžene aktivnosti napolju.
Problem koji se vraća sa sezonom grijanja
Za Pljevlja ovakvi prizori, nažalost, nijesu novost. Tokom hladnijeg dijela godine emisije iz individualnih ložišta, saobraćaja i industrijskih izvora, u kombinaciji sa nepovoljnim vremenskim uslovima i temperaturnim inverzijama, mogu dovesti do zadržavanja zagađujućih materija u kotlini. Ipak, na osnovu jednog mjerenja nije moguće utvrditi koliki je pojedinačni doprinos svakog izvora.
Agencija za zaštitu životne sredine ranije je upozoravala na visoke koncentracije PM10, PM2.5 i sumpor-dioksida u Pljevljima, uz apel građanima da prate zvanične informacije i pridržavaju se zdravstvenih preporuka. Znak „—“ uz pojedine druge zagađujuće materije u aplikaciji znači da njihova vrijednost nije prikazana, a ne da je njihova koncentracija jednaka nuli.
Ponovni rast koncentracija suspendovanih čestica otvara pitanje koliko su dosadašnje mjere smanjenja zagađenja djelotvorne i šta nadležne državne i lokalne institucije planiraju da preduzmu tokom predstojećih zimskih mjeseci. Za građane Pljevalja kvalitet vazduha nije samo ekološka statistika, već svakodnevno pitanje zdravlja i kvaliteta života.
Podaci o koncentracijama odnose se na mjerenje 11. novembra 2026. od 11 do 12 časova i mogu se promijeniti. Aktuelne vrijednosti dostupne su na Vazduh.me.
