SAOPŠTENJE NVO OZON
Ekološki pokret ,,OZON” smatra da sve što su Ministarstvo održivog razvoja i turizma i Agencija za zaštitu
životne sredine uradili u dijelu rješavanja alarmantog problema aerozagađenja u Pljevljima, od kratkoričnih
mjera koje su, kako smo od starta upozoravali, doživljele potpuni debakl, što se može vidjeti iz zvaničnih
izvještaja o kvalitetu vazduha tokom dosadašnje grejne sezone, pa do načina na koji se javnost informiše i
javno polemiše sa građanstvom i nevladinim organizacija od strane čelnih ljudi tih institucija sistema,
potvrđuje da smo bili u pravu kada smo pozvali Vladu da resorno Ministarstvo i Agencija budu privremeno
preseljeni u Pljevlja, kako bi njihovi zaposleni bolje razumjeli sa čim se svakodnevno bore građani te
najugroženije životne sredine u Crnoj Gori.
Naš je stav da bi zbog svega javno izrečenog, svih pokušaja manipulacije javnosti na razne načine, svih
malicioznosti i nepravilnosti koje se pokušavaju sakriti od javnosti, čelni ljudi tih institucija morali biti ne
samo razriješeni funkcija, već i pozvani na odgovornost, kako zbog neprofesionalnog odnosa prema
javnosti, tako i zbog igrorisanja problema koji iz godine u godinu ima sve veće razmjere, što potvrđuje i
trend povećanja broja dana prekoračenja srednjih dnevnih vrijednosti suspendovanih čestica PM10 u toku
poslednje tri godine.
Najnovija neoprezna i neprimjerna izjava Generalne direktorice direktorata za životnu sredinu da izloženost
zagađenom vazduhu tokom odlaska i povratka iz škole nema negativni uticaj na zdravlje djece, zapravo je
samo još jedan u nizu dokaza da nadležne institucije ne žele da prihvate činjenice i problemu daju onu
pažnju koja je potrebna da se stanje životne sredine trajno unaprijedi.
Ako znamo da je recimo prethodne godine 189 dana bilo sa prekoračenja srednjih dnevnih vrijednosti
suspendovanih čestica PM10 , a da je zakonom dozvoljeno 35, da je maltene jedino tokom ljetnjeg raspusta
koncentracija istih u propisanim graničnim vrijednostima od 50µg/m3, jasno je da kumulativni efekat
izloženosti zagađenju vazduha kod djece tokom odlaska i povratka u školu, nije nešto što treba potcjenjivati,
već potpuno suprotno svaka ozbiljna Vlada bi već davno imala ozbiljan plan prevazilaženja ekološke
katastrofe u Pljevljima.
Takođe analizom srednjih godišnjih koncentracija tzv. grubih PM10 ali i finih suspendovanih čestica PM2,5 ,
koje su manjeg prečnika a znatno opasnije po ljudsko zdravlje, a koje se kada je Državna mreža mjernih
stanica u pitanju, u Pljevljima prate od sredine 2012.te godine, možemo uočiti da su i te vrijednosti znatno
iznad propisanih graničnih, što je naročito nepovoljno za zdravlje osjetljivih grupa, gdje spadaju i djeca.
Na primjer, kod dugotrajne izloženisti finim česticama sprovedene studije u SAD su pokazale da porast
koncentracije PM2,5 za 10 µg/m3 rezultuje sa 6% povećanja svih vrsta zdravstvenih rizika, 9%
kardiopulmonarnih rizika i sa 14% povećanja rizika od raka pluća (Jerrett i sar, 2005).
Konkretno u Pljevljima je 2014-te godine, poslednje za koju trenutno imamo dostupne zvanične podatke,
tokom 288 dana validnih mjerenja što je znatno maje nego prethodne 2013-te, srednja godišnja vrijednost
bila 41,53µg/m3 što je znatno iznad propisane granične godišnje vrijednosti od 25µg/m3.
Ako to kao ozbiljan sistem sagledamo u kontekstu navedenih projekcija iz američkih studija, koje se usput
rečeno koriste za nastavu na Univerzitetima regiona, jasno je da se radi o potencijalno velikoj prijetnji za
zdravlje djece i druge osjetljive grupe, ali i za cjelokupno stanovništvo Pljevalja.
Godina Srednja godišnja koncentracija PM2,5 Broj dana validnih mjerenja
Zato i ovom prilikom pozivamo Vladu Premijera Mila Đukanovića, da Ministarstvo održivog razvoja i
turizma i Agenciju za zaštitu životne sredine preseli u Pljevlja sve dok se ne stvore uslovi da građani udišu
nezagađen vazduh i razriješi dužnosti čelne ljude tih institucija, zbog debakla kratokoričnih mjera ali i
neefikasne Nacionalne strategije kvaliteta vazduha.
NVO Ozon Aleksandar Perović
