Loše privatizacije ugasile preduzeća

Prema podacima nadleženih službi, u gradu na Breznici hiljadu zaposlenih manje nego 2008. godine

Loše privatizacije ugasile preduzeća

Tri stečajna upravnika koje je postavila Vlada i jedan sudija Privrednog suda stečajnim postupcima ugasili su sva pljevaljska preduzeća koja su se mogla ugasiti, ostavljajući tako bez posla hiljade radnika, tvrdi Vladislav Bojović

Procjene da u Pljevljima ima svega pet i po hiljada zaposlenih radnika idu u prilog činjenici da je stanovništvo ovog kraja na rubu egzistencije, kriza u koju su zapali započeta je krajem osamdesetih godina prošlog vijeka. Prema poslednjim podacima nadležnih službi, u gradu na Breznici trenutno je oko hiljadu zaposlenih manje nego 2008. godine, a šest hiljada manje nego 1987. godine.
Odbornik SNP-a Velimir Golubović podsjeća da je sunovrat pljevaljskih preduzeća počeo zatvaranjem Rudnika olova i cinka „Šuplja stijena” 1987. godine, a nastavljen je početkom novog stoljeća zatvaranjem brojnih fabrika. Golubović naglašava da je prije tri decenije u pljevaljskoj opštini bilo zaposleno više od jedanaest hiljada stanovnika i da je taj kraj bio jedan od većih industrijskih centara. Međutim, situacija se drastično promijenila i stanovništvo je sučeno sa besparicom i nemaštinom.
– Krajnje je vrijeme da država preduzme mjere i otvaranjem novih radnih mjesta zaustavi konstantno propadanje Pljevalja. U suprotnom, opština Pljevlja će ostati bez radno sposobnog stanovništva koje u potrazi za zaposlenjem napušta zavičaj. Svaka sredina koja konstantno gubi stanovništvo ne može očekivati napredak – ističe Golubović koji se, kako kaže, plaši da najavljene investicije, poput drugog bloka Termoelektrane i gradnje Cemenatre, neće u najboljoj mjeri riješiti probleme.
– Nažalost, struktura obrazovanja lica koja se nalaze na evidenciji nezaposlenih nije odgovarajuća. Kada je u pitanju drugi blok Termoelektrane i njegova izgradnja, tu će se tražiti radnici onih profesija kojih u Pljevljima nema. Iako ćemo zbog toga biti u problemu, dobro je da ipak dođe do pomenutih investicija – smatra Golubović.
Da je situacija u Pljevljima teška i složena ocjenjuje i poslanik Demokratskog fronta Vladislav Bojović. On naglašava da se Pljevljaci guše u brojnim nevoljama.
– Umjesto da budemo opština sa prosječno najvećim brojem otvorenih novih radnih mjesta u privredi, Pljevlja i Pljevljaci se suočavaju sa smanjenim natalitetom, migracijama i ukidanjem radnih mjesta – naglašava Bojović i pojašnjava da su giganti poput Rudnika uglja i Termoelektrane poslednjih godina otpustili veliki broj zaposlenih, pa se postavlja pitanje kakvu korist Pljevlja u budućnosti mogu da očekuju od ovih privrednih subjekata.
Bojović kaže da država i dalje ne ulaže u razvoj privrede u Pljevljima ni približno u mjeri u kojoj to radi u opštinama iz centralnog i južnog dijela Crne Gore, ali zato svake godine po nekoliko puta šalje inspekcije „da treniraju strogoću” baš u gradu na Breznici, i tako uguše i malu privredu.
– Tri stečajna upravnika koje je postavila vlada i jedan sudija Privrednog suda ugasili su u stečajnim postupcima sva pljevaljska preduzeća koja su se mogla ugasiti, ostavljajući tako bez posla hiljade zaposlenih. Oni su u tom svom poduhvatu morali biti podržani od vrha vlasti, a poznato je da su bili direktno zainteresovani za takav scenario pošto ih je sledovao procenat od prodate imovine – kazao je Bojović, naglašavajući da su pljevaljski resursi koji bi se mogli iskoristiti za ubrzano otvaranje novih radnih mjesta prepušteni kumovima i poslovnim partnerima aktuelnog premijera, nalik Draganu Brkoviću, ili su ostali zarobljeni i neiskorišćeni kao što je to slučaj sa cementnim laporcem.
– Tako su građani Pljevalja postali najveće žrtve i najveći taoci nakaradne ekonomske politike državne vlasti, politike koja je imala za cilj da omogući lako i enormno bogaćenje pojedinaca iz vrha režima i njihovih poslovnih partnera, kroz razne kriminalno-korupcionaške poslove – ocjenjuje Bojoviću i dodaje da su Pljevljaci i te kako na svojoj koži osjetili efekte politike koja se zasnivala na „uništavanju i rasprodaji privrednih kapaciteta kvaziinvestitorima uz obavezno ugrađivanje prvih ljudi režima i onih bliskih njima”.B. Jelovac

Bez posla ostalo 235 radnika ŠPAD-a

– Kada se 2002. godine osnovalo preduzeće ŠPAD imali smo 235 zaposlenih. Kasnije je kroz stečaje taj broj smanjen na 54 zaposlena. Nakon što smo 2006. godine ostali bez koncesija i tih 54 radnika je ostalo bez posla, od kojih su neki otišli u penziju – kaže predsjednik štrajkačkog odbora u ovom preduzeću Mišo Lazarević.

Sve manje stanovnika

Po podacima popisa iz 2011. godine, u Pljevljima je registrovana 31 hiljada stanovnika. Na popisu iz 2003. godine bilo ih je 37 hiljada, a po evidenciji iz 1948. godine u pljevaljskoj opštini živjelo je 38 hiljada stanovnika. Primjetno je da je pad broja stanovnika u pljevaljskoj opštini počeo osamdesetih godina prošlog vijeka što se poklapa sa privrednim propadanjem grada.

Počelo sa „Šupljom stijenom”,
završilo se sa Brkovićem

Propadanje pljevaljske privrede počelo je osamdesetih godina prošlog vijeka, a nekadašnji predsjednike pljevaljske opštine Slobodan Krejović nedavno nam je potvrdio da je 1984. godine u tom kraju bilo oko 14 hiljada zaposlenih. Zatvaranjem Rudnika olova i cinka „Šuplja stijena” bez posla u naseljima Šula i Gradac 1987. godine ostalo je 440 radnika. Potom su se početkom devedesetih godina na udaru našla tekstilna industrija, trgovačka preduzeća, kao i Poljoprivredni kombinat, od kojeg je ostalo devet zadruga koje se danas nalaze u jako teškom stanju. Od 2006. godine pojavljuje se i novi „grobar” pljevaljske privrede „Vektra Montenegro” koja kupuje korporaciju „Velimir Jakić”, koji je u to vrijeme imao oko 700 radnika. Po dogovoru sa novim vlasnikom, kako je to tvrdio tadašnji ministar poljoprivrede Milutin Simović, ostalo je 230 zaposlenih. Potom je „Vektra Jakić” dobila koncesije na većinu pljevaljskih šuma, da bi se 2006. godine u potpunosti uništio i pljevaljski ŠPAD, jer gubi mogućnost da obavlja uslužnu sječu. Bez posla su ostala 54 radnika. „Vektra Montenegro” je u Pljevljima 2008. godine kupila „Građevinar” čiji su radnici takođe ostali bez posla. U ovom preduzeću najveća investicija bila je rušenje peći stare ciglane i samim tim obustavljanje proizvodnje pune cigle i ciglanog bloka. „Vektra” je potom kupila i nekadašnju fabriku namjenske opreme u Pljevljima poznatu kao „Vojna fabrika”. I tada se radnici otpušteni, a fabrika ni danas ne radi. Na kraju, prošle godine, u „Vektri Jakić” je uveden stečaj, a oko 200 radnika je završilo na Birou rada.

“Dan”