PLJEVLJA ČUVAJU SJEĆANJE NA MILKU BAJIĆ PODEREGIN

Pljevlja će od 27. do 29. avgusta biti mjesto susreta književnosti, muzike i zavičajnog pamćenja. Manifestacija „Dani Milke Bajić Poderegin“, posvećena jednoj od najznačajnijih ličnosti pljevaljske kulturne istorije i autorki čuvenog romana „Svitanje“, donosi trodnevni program u Centru za kulturu.

Odluku o uspostavljanju manifestacije donijela je Skupština opštine Pljevlja, na predlog odborničkog kluba Demokrata, a u ovogodišnjem opštinskom budžetu za njeno održavanje opredijeljeno je 15.000 eura. Time je sjećanje na Milku Bajić Poderegin dobilo trajno mjesto u zvaničnom kalendaru kulturnih događaja grada.

Manifestacija će biti otvorena u četvrtak, 27. avgusta, u 20 časova, portretom pjesnikinje Milice Bakrač.

Naredne večeri, 28. avgusta, na dan kada je Milka Bajić Poderegin rođena, biće priređen program „Riznica pisane riječi“. Publici će se predstaviti Novica Đurić, Milenko Jović i Milica Vemić, a tokom večeri biće predstavljene i dobitnice književnih nagrada.

Opština Pljevlja prethodno je raspisala konkurse za najbolju neobjavljenu knjigu i najbolju neobjavljenu pjesmu o zavičaju. Autorima nagrađenih radova namijenjene su plakete i novčane nagrade, koje će biti uručene upravo tokom manifestacije.

Završnica je zakazana za subotu, 29. avgust, kada će od 20 časova biti održano muzičko-poetsko veče „Obećao si mi“. U programu će učestvovati književnica i novinarka Mirjana Bobić Mojsilović i kantautorka Tanja Banjanin.

Ulaznice za završno muzičko-poetsko veče su besplatne. Mogu se rezervisati u Centru za kulturu od 27. do 29. avgusta, dok će na dan programa biti preuzimane na biletarnici do 19 časova.

Život i djelo duboko vezani za Pljevlja

Milka Bajić Poderegin rođena je 28. avgusta 1904. godine u Pljevljima. U rodnom gradu završila je osnovnu školu i bila jedna od prvih maturantkinja pljevaljske Gimnazije. Na Filozofskom fakultetu u Beogradu diplomirala je 1928. godine, na Katedri za svjetsku i nacionalnu književnost.

Radila je kao profesorica srpskog jezika i književnosti u Pljevljima, Prokuplju, Kraljevu i Beogradu. Njen život obilježila je i velika porodična tragedija. Suprug Ignjatije Poderegin, profesor i inženjer agronomije ruskog porijekla, strijeljan je sa svojim učenicima 1941. godine u Kraljevu. Milka je nakon toga sa kćerkama prešla u Požarevac, odbila da radi za okupatorske vlasti i pomagala Narodnooslobodilački pokret.

U književnosti je ostala upamćena prije svega po romanu „Svitanje“, u kojem je sačuvala sliku starih Pljevalja, njihovih ljudi, običaja i istorijskih lomova. Radnja romana smještena je u pljevaljsku kasabu u drugoj polovini 19. i početkom 20. vijeka, dok se kroz sudbinu jedne porodice prikazuje život grada i njegovo oslobađanje od Osmanskog carstva.

Roman je najprije objavljen na francuskom i engleskom jeziku, dok je prvo izdanje na srpskom jeziku objavljeno 1987. godine. Upravo je „Svitanje“ Milku Bajić Poderegin učinilo prepoznatljivom u širem književnom prostoru.

Posljednje godine života provela je u Londonu, gdje je preminula 8. marta 1971. godine. Po sopstvenoj želji sahranjena je pored majke Jelenke, na groblju Manastira Svete Trojice.

Uspostavljanjem manifestacije koja nosi njeno ime, Pljevlja se odužuju ženi koja je grad sačuvala od zaborava na stranicama jednog od najznačajnijih romana zavičajne književnosti. „Dani Milke Bajić Poderegin“ zato nisu samo kulturni program, već povratak grada sopstvenom pamćenju i pisanoj riječi koja je nadživjela vrijeme.