Građanski aktivista Danijel Kalezić podnio je Zaštitniku ljudskih prava i sloboda Crne Gore pritužbu protiv Opštine Pljevlja, tvrdeći da su LGBT osobe koje su zaključile životno partnerstvo isključene iz programa finansijske podrške parovima u ruralnim područjima.
Pritužba se odnosi na Agrobudžet Opštine Pljevlja za 2026. godinu, javni poziv koji je Sekretarijat za privredu, preko Službe za poljoprivredu, objavio 14. maja, kao i na propisani obrazac zahtjeva.
Kako je saopštio Kalezić, program i javni poziv kao korisnike prepoznaju „bračne parove“ i „supružnike“. Među prihvatljivim dokazima nalazi se i ovjerena izjava o vanbračnoj zajednici, čime je, prema njegovim riječima, podrška omogućena i neregistrovanim heteroseksualnim parovima, dok životna partnerstva osoba istog pola nijesu obuhvaćena.
Opština je kao ciljeve ove mjere navela zaustavljanje depopulacije, ostanak mladih, razvoj poljoprivredne proizvodnje i poboljšanje uslova života u ruralnim područjima.
Kalezić smatra da osobe u životnom partnerstvu mogu ispunjavati sve uslove povezane sa stvarnom namjenom programa – živjeti na selu, voditi registrovano poljoprivredno gazdinstvo, baviti se poljoprivredom, biti nezaposlene, mlađe od 40 godina i uredno izmirivati poreske obaveze.
– Njiva ne pita koga volite. Pašnjak ne provjerava pol partnera. Depopulaciju ne zaustavlja vjenčani list, već ljudi koji imaju razlog i uslove da ostanu. Opština Pljevlja je u mjeru za razvoj sela unijela kriterijum koji sa poljoprivredom nema nikakve veze, a zatim ga predstavila kao uslov za pristup javnoj podršci – kazao je Kalezić.
On je naveo da isključivanje istopolnih parova neće doprinijeti većoj proizvodnji hrane, otvaranju novih gazdinstava niti ostanku mladih u Pljevljima.
– Heteroseksualni par može dokazati svoju zajednicu brakom ili izjavom da živi zajedno. Istopolni par može zaključiti životno partnerstvo pred nadležnim organom i biti upisan u javni registar u skladu sa zakonom, ali ne postoji pred pljevaljskom Službom za poljoprivredu. Tako izgleda nezakonita hijerarhija partnerskih zajednica kada se pretoči u obrazac i počne da se raspoređuje javni novac – ocijenio je Kalezić.
Prema dokumentaciji koju je dostavio, isti model primjenjivan je i prethodnih godina. Javni pozivi i obrasci iz 2024, 2025. i 2026. godine, kako navodi, priznaju brak i ovjerenu izjavu o vanbračnoj zajednici, dok životno partnerstvo i izvod iz registra partnerstava nijesu navedeni kao prihvatljivi.
– Tri godine ponavljanja ove diskriminacije otkrivaju mnogo više od administrativne nepažnje. Zakon postoji, registri postoje, životna partnerstva se zaključuju, a Opština nastavlja da kopira dokumenta kao da pravni poredak Crne Gore nije stigao do Pljevalja – kazao je Kalezić.
Zakon o životnom partnerstvu primjenjuje se od 15. jula 2021. godine. Kalezić je ukazao i na Zakon o zaštiti jednakosti i zabrani diskriminacije, koji je stupio na snagu 17. januara 2026. godine, navodeći da on štiti građane od diskriminacije po osnovu seksualne orijentacije, bračnog ili porodičnog statusa i životnog partnerstva.
Aktuelni javni poziv otvoren je do 15. decembra 2026. godine, a zahtjevi se tokom njegovog trajanja primaju, kontrolišu i odobravaju ili odbijaju.
– Javni novac pripada svim građanima pod jednakim uslovima. Opština može određivati mjere agrarne politike, ali nema pravo da zakonom priznate parove razvrstava na poželjne, tolerisane i nevidljive. LGBTIQ građani plaćaju poreze, razvijaju lokalnu ekonomiju i imaju jednako pravo da grade život u ruralnim područjima – zaključio je Kalezić.
Agrobudžet Opštine Pljevlja za 2026. godinu potpisali su predsjednik Opštine dr Dario Vraneš i sekretar Sekretarijata za privredu mr Danko Šarančić, dok je Sekretarijat, preko Službe za poljoprivredu, kriterijume prenio u javni poziv i obrazac za podnošenje zahtjeva.
