Povodom obilježavanja Njegoševog dana, Narodna biblioteka „Stevan Samardžić“ iz Pljevalja ugostila je profesora dr Miloša Kovića, koji je održao inspirativno predavanje na temu „Njegoš kao tumač srpske istorije“.
Direktorica Biblioteke i moderatorka večeri Bojana Đačić izrazila je zadovoljstvo što je događaj posvećen jednom od najvećih srpskih pjesnika i mislilaca — Petru II Petroviću Njegošu, kojeg je opisala kao „gorostasnog mudraca i pjesmotvora Luče mikrokozma i Gorskog vijenca — biblije srpske narodne mudrosti i viteške etike“. Podsjetila je na riječi Ive Andrića, koji je Njegoša nazvao „tragičnim junakom kosovske misli“, kao i na druge mislioce koji su pisali o njemu — Slobodana Jovanovića, Jovana Skerlića, Isidoru Sekulić, Miloša Crnjanskog i Ljubomira Nenadovića.
Profesor Ković, redovni profesor opšte istorije novog vijeka na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Beogradu, govorio je o Njegoševom poimanju srpske istorije, koje je, kako je istakao, „posljednji plamen tradicije Pećke patrijaršije“. Naglasio je da je Njegošovo shvatanje istorije zasnovano na svetosavskom i kosovskom zavjetu, koji predstavljaju moralni temelj srpskog naroda i njegovo opredjeljenje za carstvo nebesko — carstvo istine, pravde i junaštva.
„Kosovski zavjet je samo potvrda svetosavskog zavjeta – opredjeljenja za vječnu istinu, ljubav i bratstvo. Srpski narod se kroz njega obavezao da čuva pravu vjeru i moralne vrijednosti, žrtvujući sebe, a ne druge“, istakao je Ković.
Kroz analizu Njegoševih djela, posebno Gorskog vijenca, Lažnog cara Šćepana Malog i Luče mikrokozma, profesor je ukazao na to da se u njima ogleda Njegoševo zavjetno tumačenje istorije – kao duhovnog i moralnog puta naroda. Posebno je naglasio uticaj predanja očuvanog kroz crkvu i narodnu epiku, koje je Njegoš obnovio i prenio budućim generacijama.
Predavanje je održano 3. novembra 2025. godine u čitaonici Biblioteke, pred brojnom publikom, koja je s velikom pažnjom pratila izlaganje jednog od najuglednijih srpskih istoričara današnjice.
Izvor: Narodna biblioteka „Stevan Samardžić“ Pljevlja
