Umjesto priče o proširenju istrage o bananama i kokainu ili manjinskoj vladi, juče su sve vijesti u državi počele sa slučajem grafit u Pljevljima, najavom smjene Igora Golubovića sa mjesta člana OO DOS Pljevlja, njegovim izbacivanjem iz partije koja je Crnom Gorom vladala skoro tri decenije i još uvijek je pojedinačno najjača partija u Crnoj Gori.
Sve je krenulo prilogom na Gradskoj televiziji, a nastavljeno izjavama užeg rukovodstva DPS-a, Aleksandra Bogdanović, potom Marte Šćepanović pa na kraju Blagote Erakovića. Kasnije se javio IO DPS Pljevlja. Naravno isprovocirane tv prilogom javile su se i bošnjačke nacionalne stranke. Odmah se javio i koalicioni partner na lokalnom i državnom nivou SD, koji su zatražili smjenu Golubovića.
Ne želimo niti imamo namjeru da branimo gospodina Golubovića (sam pao sam s, za koga Gradska televizija tvrdi da su čuli priču da prelazi u partiju u formiranju, a mi čuli priču za URU, objavićemo značajan duo transkipta razgovora novinarke i Golubovića. Kada kažemo značajan govorimo o početku razgovora kada je predsjednik Opštine kazao da je Ratko Mladić presuđeni ratni zločinac pred međunarodnim sudom pravde u Hagu zbog koga bi Srbi trebalo da se stide
Dvodecenijsko iskustvo političko iskustvo sadašnjeg gradonačelnika, koga su njegovi partijski drugovi i koalicioni partneri, do prije dva mjeseca, hvalili na sva zvona, valjda će biti dovoljno da pokuša da se odbrani od onoga što mu je unaprijed pripremljeno.
Dio transkripta razgovora predsjednika Opštine Pljevlja sa novinarkom Gradske TV
Pitanje: Kakva je situacija u Pljevljima? Da li je tenzično i liči li na uvod u ’90. s obzirom da se u medijima pojavljuju grafiti koji vrijeđaju po osnovu vjere i nacionalnosti ili veličaju ratne zločince, poput Ratka Mladića?
TON 00440 od 0.40 do 0.55 sek
Pa, ne bih se složio da je u Pljevljima tenzična situacija, pogotovo danas, kada je sredina januara i kada smo u periodu slavlja novogodišnjih praznika i božičnih blagdana i svega onoga što nas čini sretnim.
Smatram da je takva situacija da nije tenzična.
TON 00440 od 1.03 do 1.36 min
Ono što smo vidjeli, krajem avgusta 2020. godine poslije izbora i ono što je stvarno ličilo na situaciju koja je bila 90-tih godina, se polako smirivalo i sad smo ušli u neku situaciju koja je daleko od primisli da možemo reći da Pljevlja liče na Pljevlja iz 90-tih, odnosno da su Pljlevlja neka ratna zona u kojoj imamo dvije sukobljene strane koje se gledaju preko nišana i prave i otežavaju život jedni drugima.
Osjećaj ugroženosti je individualna stvar. Ne smatram da se moji prijatelji, rođaci, komšije, bilo pravoslavne ili islamske vjeroispovijesti, osjećaju ugroženima što idu u džamiju ili crkvu, ili pripadaju nekoj vjerskoj zajednici.
PITANJE: Da li su svi grafiti prekrečeni?
TON 00440 od 2.46 do 3.02 min
Svi grafiti u Pljevljima niti su prekrečeni, niti će biti prekrečeni, nit’ su bili prekrečeni. Pljevlja su urbani grad. Jedan od urbanih obilježja gradova je i izražavanje volje grafitima, muralima i takvim stvarima.
Opština Pljevlja u okviru svojih nadleženosti čini sve da grad uljepša.
Mi smo bili suočeni sa eskalacijom određene vrste iskazivanja nacinoalne pripadnosti tokom 2020. godine, kada je nakon usvajanja Zakona o slobodi vjeroispovijesti, došlo do eskalacije pokazivanja pripadnosti većinom jednoj nacionalnoj zajednici, sprskoj nacionalnoj zajednici u Pljevljima.
Od 3.41 do 4.09
U tom periodu, nakon usvajanja Zakona, imali smo iskazivanje pripadnosti na jedan primitivan način, većinom – farbanjem zidova, ormara od Elektrodistribucije, parkinga i na taj način prikazivanje pripadanja jednoj zajednici, ali mislim da poslije izbora to polako pada.
Period septembra mjeseca pretprošle godine se pretvorio u nešto što je Opština pokušala da prikaže na drugi način.
Od 4.22 do 4.43 min
Mi smo tokom 2020. i 2021, a namjeravamo i ove godine, da na jedan drugi način pokažemo urbanu kulturu kroz izražavanje određenih poruka vezanih za zaštitu životne sredine, prirodne ljepote Pljevalja, oslikavanjem murala na zgradama u Pljevljima.
Oslikavanje kamenih I betonskih zidova oko stadiona gdje možete da vidite neke umjetničke izražaje preko murala koje smo radili sa EPCG i CEDIS-om vezano za oslikvanje trafostanica. Na taj način smo pokušali da pokažemo različit izražaj određenog davanja poruka. Mogu reći da sam zadovoljan. Nijedan taj mural i grafit koji je opština uradila na organizovan način, preko javnog konkursa, nije za prethodne dvije godine oštećen, što znači da Pljevljaci prepoznaju te stvari.
Pravi Pljevljaci nijesu građani koji su primitivni. Pljevlja su tradicionalno višenacionalna sredina.
Od 6.03 do 6.23
Pravi Pljevljaci su edukovani, obrazovani ljudi koji drže do sebe. Poštuju svoju vjeru i naciju i isto tako i možda i više poštuju naciju i vjeroispovijest svog komšije, svoga rođaka. Mi smo višenacionalna sredina, sa dosta miješanih brakova.
Na pravi način balansiramo te odnose u posljednjih 300, 400 ili 500 godina.
Često imam utisak da sve te tenzije koje se prikazuju u Pljevljima nekako dolaze i od novinara i od nekih drugih osoba koje nijesu iskonski Pljevljaci.
PITANJE: Razgovarali smo jutros i sa poslanicom Bošnjačke stranke Kenanom Strujić – Harbić. Nju je interesovalo da odgovorite kad, gdje i na koji način su Bošnjaci vrijeđali na nacionalnoj osnovi. Pozvala se na Vašu raniju izjavu.
Od 7.04 do 7.15
To ću vrlo rado odgovoriti svojoj prijateljici Kenani sa kojom neću komunicirati preko medija, naročito ne preko vaše televizije.
Imamo odnos razumijevanja i političke i prijateljske komunikacije koji traje sigurno jednu deceniju. Na Vaše pitanje ću joj odgovoriti lično, prvom prilikom kad se vidimo i pojasniti joj šta sam mislio.
PITANJE: Imate li podatak koliko je građana procesuirano zbog grafita?
Nemam podatak koliko građana je procesuirano zbog grafita koji šire govor mržnje.
Radili smo naporno dvije posljednje godine na suzbijanju tenzija, na smirivanju situacije.
Grafit koji je izazvao dosta polemika, gdje je pisalo ime presuđenog ratnog zločinca Ratka Mladića je izazvao buru toliku zašto nije okrečen.
TON od 10.09 do 10.32 min
Ne znam da li vi u Podgorici znate, ali mi u Pljevljima tokom zime imamo minuse. Ne znam da li znate, ali kada je minus onda farba kojom treba nešto da se prekreči na nekom zidu se zaledi ako se kreči na minus deset ili minus devet ili minus pet stepeni.
Tako da, čim se pojavio taj sporni grafit, istog dana smo dali Čistoći nalog da to ukloni. S obzirom da je temperatura bila minus deset to nije uklonjeno prvog dana. Kada smo ušli u plus, kada se to moglo raditi, to je uklonjeno.
Da li ima grafita.. ima.. da li ih ima u Podgorici? Evo sam bio prije nedjelju dana u Podgorici i vidio sam 30 grafita gdje piše Ratko Mladić, u Podgorici.
Ne znam zašto je Gradskoj TV bitno da zna šta predjsednik Opštine Pljevlja misli o grafitima i zašto ih ne uklanja u Pljevljima. Zašto ne pitate gradonačelnika Podgorice zašto ne uklanja grafite kroz Podgoricu.
Treba polako da spuštamo tenzije, mi to u Pljevljima znamo kako to radimo I mislim da smo ih spustili.
TON od 11.44 do 11.57
Ljudi polako shvataju da se od nacionalizma ne živi, da se od pripadnosti jednoj ili drugoj naciji ne živi, da se živi od rada i onoga što stvorite.
Nadležnost jednog predsjednika opštine je da stvori kvalitetne uslove za život Pljevljaka, da im stvori uslove da piju dobru vodu, da udišu dobar vazduh, da putuju dobrim putevima, djeci da imaju igrališta, da razvijamo kulturu.
To su teme kojima bi jedna televizija kao što je Gradska koja se bavi lokalnim temama, trebalo da razgovara sa jednim predsjednikom opštine.
KRAJ
Skoro tri decenije nacionalističkih grafita
Nacionalisički grafiti počeli su da se šaraju po zidovima u Pljevljima devedesetih, uglavnom su bili dio srpskog nacionalističkog sadržaja. međutim mediji su ozbiljnije počeli da se bave grafitima u jesen 2005. godine. Tada je sajt b92 objavio sledeće
„U gradskom parku u Pljevljima je osvanuo novi grafit mržnje, drugi u ovom mesecu, uperen ovog puta protiv srpskog naroda.
Grafit „Srbe na vrbe“ ispisan je na rashodovanom avionu Ratne avijacije Vojske Jugoslavije, koji se nalazi u tom parku. Taj grafit je ispisan belom bojom i latiničnim slovima. Rashodovani avion je na tom mestu postavljen pre nekoliko godina, a još ranije je polomljen i uništen i išaran brojnim drugim grafitima.
Avion se nalazi nedaleko od Doma Vojske SCG, Srednje stručne škole i osnovne škole „Ristan Pavlović“.
Početkom novembra u Pljevljima su na zgradi Gimnatije „Tanasije Pejatović“, na svetski dan borbe protiv fašizma i semitizma, osvanuli grafiti mržnje prema građanima islamske veroispovesti, sa potpisom „Sinđelić“, koji su prefarbani istog dana.
Kasnije se pisanje grafita, sa nacionalnih obilježjem inteviziralo, a eskaliralo tokom protesta protiv spornog Zakona o slobodi vjeroispovjesti. Pored trobojki i morala, rušenja jednog od simbola grada table na Bogiševcu, bilo je i nacionalističkih grafita.“
Kasnije se pisanje grafita, sa nacionalnih obilježjem inteviziralo, a eskaliralo tokom protesta protiv spornog Zakona o slobodi vjeroispovjesti. Pored trobojki i morala, rušenja jednog od simbola grada table na Bogiševcu, bilo je i nacionalističkih grafita.
Već deset godina pišemo o grafitima
Svašta se škrabalo po zidovima u Pljevljima, bilo je tu i natpisa UČK, ali uglavnom su mladi ljudi, Srbi ili Bošnjaci, svoje frustracije prenodili na građane i izazivali uznemirenje. Prenosiomo mali dio tih grafita od kojih je skoro svaki prekrečen, ali desi ta par mjeseci da na istom mjestu nikne monstruozniji. Naravno da nam nije cilj da mjerimo ko je više protiv koga napisao uvredljivih grafita i ko je prvi počeo jer je to nebitno, to je golim okom vidljivo. Bitno je da među mladim ljudima, na žalost, u državi koje sebe naziva građanskom ima značajan broj mladih koji razmišljaju na pogrešan način. Za neke grafite, pisane odmah nakon izbora utvrdilo se da su ih pisali ljudi bliski partijama koje su izgubile vlast na državnom nivou. Postoje fotografije tih ljudi sa takozvanog, velikog patrotskog skupa u Podgorici. Naime Dane Vraneš i Nemanja Novaković oslobođeni su u Višem sudu u Bijelom Polju od optužbe za izazivanje nacionalne, rasne i vjerske mržnje, a nakon pisanja takvih monstruznosti makar 15 tv ekipa sjatilo se u Pljevlja tražeći senzaciju. Još uvijek nije otkriveno ko je isto veče kamenovao prostorije Odbora islamske zajednice Pljevlja.
