SAOPŠTENJE ZA JAVNOST I MEDIJE
Jučerašnje enormno zagađenje vazduha u Pljevljima, praćeno drastičnim i višestrukim prekoračenjima koncentracija PM₁₀ i PM₂,₅ čestica, kao i sumpor-dioksida (SO₂), predstavlja još jedan u nizu dokaza sistemskog, organizovanog i svjesnog trovanja građana ovog grada. Ovo više nije incident. Ovo je kontinuitet zločina koji se godinama unazad sprovodi nad građanima Pljevalja.
Gospodo iz vlasti i svi vi, koji ste doveli građane Pljevalja, do ovakvog stanja i ovakve bezizlazne situacije, vi koji ste donsoili odluke, okretali glavu, potpisivali dozvole, produžavali nezakonit rad i žmurili pred očiglednim podacima, budute sigurni u jedno, pravda vas neće mimoići, kad/tad ćete odgovarati za sve pljačke, prevare, trovanje i ubijanje, građana i nepočinstva koja ste napravili, godinama unazad i koje i dalje pravite na štetu zdravlja građana. Račun će stići na naplatu. Politički, moralni i krivični. Ne znam koju bih više riječ za vas upotrijebio, ali kažem vam „sram vas bilo“. Nemojte imati i gajiti iluziju da nećete odgovarati i da nećete snositi posledice za sve ono što ste radili, kao i za sve obmane i iznevjerene nade, građana Pljevalja, koje ste žrtvovali da bi vi mogli zgrtati novac u besomučnoj i neviđenoj trci za profitom, ne zaboravljajući, pri tom da napunite i svije džepove.
Pljevlja se danas nalaze u jednoj od najtežih ekoloških i zdravstvenih katastrofa u svojoj istoriji. Decenijsko, sistemsko i plansko zagađivanje vazduha, brutalna eksploatacija prirodnih i rudnih resursa i kolonijalni odnos prema ovom gradu, doveli su do alarmantne smrtnosti, epidemije respiratornih, kardiovaskularnih i malignih oboljenja i masovnog odlaska stanovništva. Grad je pretvoren u žrtvenu zonu profita.
Podsjećamo: Pljevlja decenijama pune budžet Crne Gore milionima eura, dok su građani svedeni na statistiku oboljelih i umrlih. Zdravlje i životi Pljevljaka postali su prihvatljiva kolateralna šteta u trci za profitom, privilegijama i punjenjem privatnih džepova.
Podaci sa mjerne stanice na Gagovića imanju godinama jasno pokazuju višestruka prekoračenja dozvoljenih vrijednosti PM čestica i sumpor-dioksida, često u trajanju od više dana i sedmica bez prekida. Jučerašnje vrijednosti predstavljaju alarm najvišeg stepena, ali reakcija nadležnih je – kao i bezbroj puta ranije, izostala. Ćutanje institucija u ovakvim okolnostima nije nesposobnost, već saučesništvo.
Prema zdravstvenim statistikama, svaki treći stanovnik Pljevalja ima ozbiljan zdravstveni problem, dominantno povezan sa zagađenjem vazduha. Ovi podaci ne ostavljaju prostor za relativizaciju: postoji direktna veza između kvaliteta vazduha i obolijevanja stanovništva. Sve ostalo su laži i obmane.
Posebnu sramotu predstavlja činjenica da Pljevlja danas imaju značajan broj predstavnika u Vladi i Skupštini Crne Gore. Ipak, umjesto borbe za svoj grad, svjedočimo potpunom zaboravu i političkom otuđenju. Onog trenutka kada su kročili na podgorički asfalt, Pljevlja su za mnoge prestala da postoje. Taj cinizam građani pamte i neće oprostiti.
Nedavni nezakonito produžen rad gradske kotlarnice u Skerlićevoj ulici, uz nedovršenu i manjkavu rekonstrukciju postrojenja Termoelektrane Pljevlja, predstavlja direktan uzrok ekstremnih koncentracija sumpor-dioksida, gasa koji u ovakvim uslovima izaziva gušenja, akutna pogoršanja astme i hroničnih bolesti, srčane aritmije i povećanu smrtnost. U kombinaciji sa PM česticama, NOₓ i benzo(a)pirenom, stvara se toksični koktel sa kumulativnim i dugoročnim smrtonosnim posljedicama. Ovo više nije pitanje ekologije – ovo je pitanje golog opstanka. Svaki novi dan bez hitnih i radikalnih mjera znači nove oboljele, nove hospitalizacije i nove prijevremene smrti.
Poručujemo jasno: ne pristajemo više na laži, obećanja i “svako čudo za tri dana”. Svaki naredni dan zagađenja biće evidentiran, imenovan i vezan za odgovorne pojedince i institucije. Vrijeme političke amnezije je završeno, jer ćemo uskoro pozvati zainteresovane građane Pljevalja da se priključe pokretanju kolektivne tužbe protiv države zbog grubog kršenja Ustava, trovanja i umorstva građana Pljevalja.
Dana 14. 01. 2026 gdoine.
Milorad Mitrović,
NVO Breznica,
2 коментара
Ima li iko živ da organizuje protest i svi na ulice.Milutn se hvali iz Dubaija da je potpisao nekakav tobož „Istorijski sporazum“,a narod guši li se guši.Ovo da smo pod okupacijom ne bi ovako bilo
Kad je jedan nas (su)građanin Pljevalja, prije nekih 15-ak godina, organizovao protest i na trg 13 jul donosio i lozio sporet „Smedetevac“, vecina pljevljaka je sa prilicne udaljenosti posmatralo okupljenih dvadesetak građana i vecina građana ga je smatrala budalom, a danas istu ti Pljevljaci skacu po platou ispred kotlarnice i protestuju. E sad je svima dobro i treba da nas sve potruju, kad smo bravi i kad smo ovakvi kakvi smo.