Sindikalna potrošačka korpa (SPK) za period januar-mart 2024. godine iznosi 1900 eura. SPK je utvrdio Centar za edukaciju, informisanje i sindikalna istraživanja (CEISI).
Kako navode iz CEISI, u poređenju sa prethodnim kvartalom, odnosno četvrtim kvartalom 2023. godine (oktobar-decembar 2023), sindikalna potrošačka korpa zabilježila je rast u iznosu od 50 eura, odnosno 3 odsto.
„Od ukupno deset kategorija troškova koje su definisane Metodologijom za izradu SPK, u ovom kvartalu zabilježen je rast u okviru četiri kategorije troškova i to – trošak prehrambenih proizvoda 4,31 odsto, trošak tekućeg održavanja domaćinstva 5 odsto, troškovi stanovanja i komunalija 6,82 odsto, i troškovi nabavke proizvoda za ličnu higijenu i njegu zdravlja 3,85 odsto“, saopšteno je iz Unije slobodnih sindikata.
Prikupljanjem novih cijena iz tri najveća trgovinska lanca u Crnoj Gori za 135 namirnica koje ulaze u sastav kategorije troškova prehrambenih proizvoda, odnosno 130 namirnica u ovom kvartalu s obzirom na sezonski karakter nekih od njih, utvrđeno je da izdatak za prehrambene proizvode u I kvartalu 2024. godine iznosi 605 eura.
„Ovo je iznos koji je potreban četvoročlanoj porodici da zadovolji potrebe za hranom i pićem na mjesečnom nivou, odnosno da obezbijedi adekvatan unos kalorija za sva četiri člana domaćinstva koji imaju umjerenu fizičku aktivnost na dnevnom nivou (prosječan dnevni unos posmatranog četvoročlanog domaćinstva je 10.680 kcal, odnosno 2.670 kcal po članu). U poređenju sa prethodnim kvartalom, došlo je do povećanja u iznosu od 25 eura“, navode iz Unije slobodnih sindikata.
Prema podacima, Unije, proizvodi koje domaćinstvo nabavlja u okviru svog tekućeg održavanja poskupili su za 5 eura pa u ukupnom iznosu za ovaj kvartal čine izdatak od 105 eura na mjesečnom nivou.
Situacija je ista i u kategoriji troškova nabavke proizvoda za ličnu higijenu i njegu zdravlja u okviru koje je evidentirano povećanje od takođe 5 eura na mjesečnom nivou, pa tako ova kategorija troškova iznosi 135 eura.
„Rast navedenih troškova rezultat je ukidanja akcije Ministarstva ekonomskog razvoja i turizma “STOP INFLACIJI 100+” koja je imala za cilj ublažavanje inflacije i zaštitu građana od poskupljenja. Kako je pomenuta akcija prestala da važi 1. januara 2024. godine, došlo je do povećanja navedenih kategorija troškova SPK-a, s obzirom da isti datum označava i početak referentnog perioda za računanje nove SPK, odnosno SPK za I kvartal ove godine“, navodi se u saopštenju.
Kako se prvo tromjesečje 2024. godine odlikovalo pojačanom potrošnjom električne energije s obzirom na potrebu grijanja domaćinstava u zimskom periodu, te kako je došlo i do poskupljenja usluga vodosnabdijevanja, troškovi stanovanja i komunalija u ovom periodu iznose 235 eura na mjesečnom nivou što predstavlja uvećanje od 15 eura.
Ostalih šest kategorija troškova SPK-a nijesu zabilježile promjene u odnosu na prethodni kvartal.
Metodologija za izradu SPK-a bazirana je na uporednim iskustvima i analizama sindikata iz okruženja, čije su potrebe i način života slični kupovnim navikama potrošača u Crnoj Gori.
SPK obuhvata troškove života četvoročlanog domaćinstva – dvoje odraslih i dvoje djece školskog uzrasta, odnosno jednog/e desetogodišnjaka/kinje koji/a pohađa osnovnu školu i jednog/e petnaestogodišnjaka/kinje koji/a pohađa srednju školu.
SPK se sastoji od deset kategorija troškova i to prehrambenih proizvoda, imputirane rente, tekućeg održavanja domaćinstva, stanovanja i komunalija, obuće i odjeće, nabavke proizvoda za ličnu higijenu i njegu zdravlja, prevoza, obrazovanja i kulture, sporta i rekreacije, ljetovanja.
SPK se objavljuje kvartalno na veb stranici CEISI-a www.ceisi.me.
