Saopštenje NVO ED Breznica-Unošenje kalifornijske pastrmke i Zlatovčice predstavlja potencijalnu opasnost po diverzitet ihtiofaune svakog slivnog područja

Saopštenje za javnost povodom mediskog prepucavanja, međusobnih optužbi i prikrivanja kršenja zakonskih propisa od strane državnih organa i SRK „Lipljen“, na štetu građana

Nedavno je crnogorka javnost bila „bombardovana“ naslovima u medijima tipa „ Zatvara se jedino mrestilište potočne pastrmke u Crnoj Gori “, „ Opština Pljevlja odbila zahtjev Sportsko-ribolovnog kluba (SRK) „Lipljen„, da nastavi korišćenje jedinog mrestilišta potočne pastrmke u Crnoj Gori “ i  slično. Iz SRK „Lipljen“ su tražili da im se predsjednik Opštine izvini, jer se, kako navode,  diletantski ponio prema tom problemu, dok je predsjednik Opštine Dario Vraneš izjavljivao, da interesi tajkuna ne mogu biti preči od narodnih. U svom obrazloženju Vraneš je naveo da će predmetnu nepokretnost u narednom periodu koristiti pretežno za javni interes lokalne zajednice, te da korist od ribnjaka moraju da imaju i građani Pljevalja i Opština Pljevlja, a ne samo odabrani pojedinci iz „Lipljena“. 

 Obzirom da se radi o javnom interesu, te da je ovaj događaj izazvao veliku pažnju javnosti, da su građani ostali uskraćeni za brojne informacije, a da je pravo javnosti da zna jače i značajnije od pukih i šturih informacija, na ovaj način postavljamo vrlo značajna pitanja nadležnim i tražimo njihove odgovore i hitne reakcije.

Pravo na zdravu vodu za piće stavljeno u red osnovnih ljudskih prava – to je zaključak Generalne skupštine Ujedinjenih nacija 28. jula 2010. godine na kojoj je donijeta rezolucija 64/292, a kojom je prvi put ovo pravo ozvaničeno na međunarodnom nivou.

Direktorat za ribarstvo Ministarstva poljoprivrede i ruralnog razvoja, Ugovorom o ustupanju ribljeg fonda na korišćenje, Broj : 325-46/17-54 od 20. jula 2017. godine, ustupa Sportskom ribolovnom klubu « Lipljen » iz Pljevalja, riblji fond u ribolovnim vodama, koje su obuhvaćene administrativnim granicama Opštine Pljevlja, na korišćenje, zaštitu, unapređenje obavljanje sportsko rekreativnog ribolova na period od 6 (šest) godina od dana potpisivanja ugovora, dakle do 20. jula 2023. godine. U saznanju smo da je Ugovor produžen !!! (kopija u prilogu)

U tabeli u Članu 1 kao ribolovne vode opštine Pljevlja su navedena jezera : Otilovićko jezero ? Borovičko jezero?    U Zakonu o slatkovodnom ribarstvu ( Sl List CG br. 11/2007, član 3 ); Zakonu o slatkovodnom ribarstvu i akvakulturi ( Sl List CG br. 17/2018, član 5 ) se navodi 

“ Ribolovne vode su sve vode u kojima žive slatkovodne vrste riba i ostala vodena fauna koja se ustupa na korišćenje radi obavljanja sportsko-rekreativnog i privrednog ribolova, osim voda:                                                           1) u ribnjacima                                                                             2) u akumulacijama, jezerima ili tekućim vodama koje se koriste ili su prostorno planskim dokumentima predviđene za javno vodosnabdijevanje ?

Opšte je poznato da se voda iz vještačke akumulacije Otilovići već nekoliko decenija koristi za vodosnabdijevanje Pljevalja i to sa sve većim učešćem u odnosu na druge vodozahvate.

Prostorno – urbanističkom planu opštine Pljevlja do 2020. godine ( Juginus AD – Beograd, Predstavništvo Juginus-mont, Bijelo Polje, mart 2011. godine ) na strani 88, u poglavlju koje se odnosi na Izvorišta Pljevaljskog vodovoda je navedeno: 

“ B-2 Akumulacija “Otilovići” je veoma značajno izvorište za vodosnabdijevanje vodom stanovništva u Pljevljima, i svih ostalih potrošača kojima je potrebna voda kvaliteta pijaćih voda. Ova akumulacija skoro da nema alternativu ….. “                                                                                                  Akumulacija Otilovići je predviđena prostorno-planskom dokumentacijom za javno vodosnabdijevanje, tako da NE MOŽE biti svrstana u ribolovne vode. 

Do sada niko, ko je trebao, nije pomenuo Pravilnik o određivanju i održavanju zona i pojaseva sanitarne zaštite izvorišta i ograničenjima u tim zonama ( Sl. List CG br. 66/09 ), koji je postao važeći tokom 2010. godine, gdje je pod tačkom 3 koja se odnosi na Izvorišta sa zahvatom površinskih voda i tačkom 3.1. koja se odnosi na Zahvat iz akumulacije ili jezera za I (prvu) zonu zaštite, između ostalog, propisano :

I zona zaštite obuhvata akumulaciju ili jezero, branu, crpnu stanicu, postrojenje za preradu vode, građevine za pogon, održavanje i skladištenje, zaštitne taložnice na ušću dotoka i zaštitni pojas uz akumulaciju ili jezero, u širini od 30 m od ivice vode, pri normalnom usporu.

U I zoni zaštite zabranjuje se: navodi se 16 stavki među kojim i :

-napajanje stoke                                                                           – korišćenje svih vrsta plovnih sredstava, sportova na vodi i kupanje                                                                

– ribarenje i sportski ribolov, uzgoj ribe

Sada imamo potvrdu i od strane Agencije za zaštitu životne  sredine tj. direktora  g-dina Milana Gazdića, da se i koliko u periodu 2021, 2022, 2023 godine vršilo poribljavanje i Otilovićkog jezera, uz objašnjenje da je “Ovim poribljavanjem rijeke Ćehotine i Otilovićkog jezera jasno je, da korist imaju svakako građani Pljevalja” ?

Niko od nadležnih organa, prvenstveno opštinski organi ne reaguju u vezi ustupanja  akumulacije Otilovići za korišćenje kao ribolovne vode, koja se redovno i protivzakonito poribljava i da građanima Pljevalja i okoline, omoguće Ustavom garantovano pravo na zdravu životnu sredinu, kad već to  Ministarstvo poljoprivrede  i Agencija za zaštitu životne sredine ne žele.

Unošenje kalifornijske pastrmke i Zlatovčice predstavlja potencijalnu opasnost po diverzitet ihtiofaune svakog slivnog područja, pa i ovog. Sa stanovišta struke u vodotocima koji sadrže prirodne populacije nije dozvoljeno unostiti strane vrste zbog potencijalne opasnosti širenja i kompetencija sa autohtonim vrstama. Na osnovu Zakona o stranim i invazivnim vrstama biljaka, životinja i gljiva, ne može se izdati dozvola za unošenje tih vrsta.                      Gospoda iz Ministarstva poljoprivrede, vodoprivrede i šumarstva, Opštine Pljevlja, Preduzeća „Vodovod“ kao i Uprave za vode kao i  SRK „Lipljen“ treba da objasne građanima, kako je moguće da se u vodotoku Ćehotine i njenih pritoka nalaze upravo ove vrste, koje je SRK „Lipljen“, odnosno d.o.o. „Lipljen“ uzgajao i prodavao u mrestilištu/ribnjaku koji je do sada besplatno koristio? 

Kako se moglo desiti da se u nekoliko navrata, poslednih godina, vršilo protivzakonito poribljavanje Otilovićkog jezera iz koga se građani snabdijevaju vodom? 

Kako je moguće da se na jezeru Otilovići organizuju ribolovna takmičenja, da se na jezeru kupa i napaja stoka, da se po jezeru iz koga se grad napaja pijaćom vodom, voze čamci, skuteri i gliseri na motorni pogon, da se u ljetnjem periodu na jezeru kupa na stotine kupača, da se u jezeru ili uzvodno od njega, redovno nalaze leševi uginulih životinja? 

Kako je moguće da se u Ćehotinu od samog izvora pa i jezera, nalaze štale iz kojih kanalizacija ide direktno u vodu koju građani piju?

Kako je moguće da se uz same obale jezera, čiju vodu piju građani, nalaze Pilane, njive i zasadi koji se tretiraju vještačkim đubrivom, pesticidima, herbicidima i drugim hemijskim sredstvima zaštite ? 

Kako je moguće da se na jezeru grade i postavljaju spalavovi na kojima su sagrađene vikendice za uživanje, očigledno podobnih i povlašćenih vlasnika?

Kako je moguće da se zataškala afera zagađenja, izlivanja nafte sa objekata na jezeru, a da za to, niko, nikad nije odgovarao? 

Da li neko sprovodi ili se pridržava odredbi i obaveza iz tkz. „Nitratne direktive EU“ ?

Odgovorite gospodo na ova pitanja građanima i javnosti Crne Gore, pa ćemo onda pričati o „gazdovanju“ ribljim fondom i mrestilištu koje besplatno koristite poslednih godina i za kojim sada kolektivno lelečete.

I umjesto da se pronađe i odredi firma-projektant koji će na osnovu projektnog zadatka izraditi Glavni projekat, koji će biti u skladu sa Pravilnikom o određivanju i održavanju zona i pojaseva sanitarne zaštite vodoizvorišta i ograničenja u tim zonama za vodoizvorište  jezero Otilovići, nakon čega bi se formirala Stručna komisija sastavljena od eminetnih stručnjaka geologa koja bi uradila reviziju Glavnog projekta o određivanju i održavanju zona i pojaseva sanitarne zaštite za ovo jezero, mi imamo situaciju da svi ćute i prave se ludi, kršeći sve domaće važeće zakonske propise, međunarodne direktive, vodeći se isključivo partijskim ili ličnim interesima, na štetu svih građana Pljevalja.

Zbog ovakvog odnosa i bazobzirnosti koja je na sceni skoro pedeset godina, kao i zbog očigledne besomučne, halapljive borbe za sticanje profita i ličnih benefita pojedinaca involviranih u ovu očigledno unosnu priču i aktivnosti, najavljujemo podnošenje krivične prijave Osnovnom državnom tužilaštvu u Pljevljima, ali i Odelejnju za sprečavanje kriminala i korupcije Uprave policije, koja je bila u obavezi, da na osnovu zvaničnih i nezvaničnih informacija koje su se pojavile u javnosti – reaguje i ispita navode, a odgovorne procesuira i izvede pred lice pravde.

U Pljevljima, 04. 02. 2024. godine

Tim za istraživanje i monitoring kvaliteta životne sredine,              NVO Ekološko Društvo  “Breznica”