Građani Pljevalja u periodu od 29.decembra od 9 časova do 3. januara u istom periodu, kontinuirano su bili izloženi povećanom aerozagađenju, što potvrđuju satne vrijednosti suspendovanih PM čestica.
Naime u posmatranom periodu, na osnovu nevalidiranih podataka sa aplikacije Agencije za zaštitu životne sredine, svih 120 časova satne vrijednosti suspendovanih PM10 čestica bile su iznad dozvoljenim 50 µg/m3.
Čak 68 satnih vrijednosti PM10 čestica bile su iznad 180 µg/m3 , što je veoma visoko zagađenje vazduha, kada se shodno preporukama Instituta za javno zdravlje Crne Gore preporučuje svima da izbjegavaju boravak na otvorenom do poboljšanja kvaliteta vazduha.
Visoko zagađenje vazduha (satna koncentracija PM10 čestica između 90 i 180 µg/m3) zabilježeno je na Državnoj mreži za praćenje kvaliteta vazduha u posmatranom period 22 puta, a i tada se preporučuje svima, a naročito osjetljivim grupama stanovništva (djeca, trudnice, stari, hronični bolesnici) da smanje boravak na otvorenom, naročito u blizini prometnih saobraćajnica kao i za vrijeme prisutnog dima i magle u vazduhu., kao I da treba ograničiti izvođenje fizički zahtjevnih aktivnosti pr kojima se diše brze ili dublje (trčanje, vježbanjei sl.) na otvorenom.
Imajući u vidu alarmantno stanje Ekološko društvo ,,Breznica” iz Pljevalja i Ekološki pokret ,,Ozon” upozoravaju da su građanima Pljevalja ugroženo zdravlje, te da su Novu 2023 godinu dočekali u uslovima koji nijesu za život, što bi moralo da zabrine cijelu Crnu Goru, naročito izvršne vlasti, koji decenijama podcjenjuju ovu problematiku.
Kako je u najavi formiranje nove Vlade, pozivamo mandatara da od samog starta u vrh prioriteta stavi rješavanje problema aerozagađenja u Pljevljima i drugim lokalnim zajednicama u kojima je problem izražen, kao što su Nikšić, Bijelo polje, Podgorica, a osnovano sumnjamo i većina opština na sjeveru, jer su posledice veoma ozbiljne i odnose se na prevremene smrti, sterilitet kod žena I muškaraca, autizam kod djece, raseljavanje i mnoštvo drugih problema.
Ozbiljna država mora imati mjere i u vanrednim situacijama, ali prije svega preventivne i mjerljive planove, kako da se smanje posledice aerozagađenja, što je do sada izostajalo uprkos upozorenjima dobronamjernih i zabrinutih djelova našeg društva, stručne i laičke javnosti.
Pozdravljamo mjere koje je EPCG donijela u kontekstu subvencije na prelazak na grijanje električnom energijom, ali ne očekujemo da će to kratkoročno usloviti poboljšanje stanja i upravo zbog toga pozivamo Vladu Crne Gore da u najhitnijem roku donese mjere kojima bi se moglo uticati pozitivno na javno zdravlje i kvalitet vazduha.
Naše organizacije će i dalje pratiti stanje, davati predloge za mjere poput subvencionisanja računa, pa I besplatnog grijanja na električnu energiju za one najugroženije građane, ali i uspostaviti besplatnu pravnu pomoć za građane koji sa pravom treba da koriste sudske mehanizme kako bi zaštitili garantovana prava na zdravu životnu sredinu, kao što piše u Ustavu Crne Gore.
Za Ekološko društvo ,,Breznica”, Milorad Mitrović
Za Ekološki pokret ,,Ozon”, Aleksandar Perović
