Najzagađeniji vazduh udišu stanovnici u Bijelom Polju i Pljevljima, a zatim u Nikšiću i Podgorici. To potvrđuju podaci iz Agencije za zaštitu životne sredine, prema kojima je najveća koncentracija štetnih praškastih čestica (PM10), u koncentracijama iznad propisanih, u Pljevljima i Bijelom Polju, ali su značajne i u Podgorici i Nikšiću. Prekoračenja se najčešće dešavaju tokom sezone grijanja.
S druge strane, u nevladinom sektoru upozoravaju da nadležni nedovoljno rade na planu zaštite zdravlja građana od zagađanja.
– U odnosu na kvalitet vazduha, prekoračenja koncentracije PM čestica, u odnosu na propisane vrijednosti, dominantno utiču na lošiji kvalitet vazduha. Prema poslednjem mjesečnom izvještaju o kvalitetu vazduha (za decembar 2021), srednje dnevne koncentracije PM10 čestica u Bijelom Polju su 22 dana, Pljevljima 21 dan, Podgorici – Zabjelo 10 dana, Podgorici– Blok pet osam dana i u Nikšiću šest dana bile iznad propisane granične vrijednosti. Izmjerene su i visoke koncentracije PM2,5 čestica na mjernim mjestima u sjevernoj i centralnoj zoni kvaliteta vazduha. Hemijskom analizom PM10 čestica utvrđeno je povećano prisustvo benzo(a)pirena, naročito u uzorcima iz sjeverne zone kvaliteta vazduha. Kako je kao najveći problem kada je kvalitet vazduha u pitanju identifikovana upotreba čvrstih goriva za grijanje, što kumulativno uz emisije iz industrije i saobraćaja u kombinaciji sa nepovoljnim meteorološkim faktorima usložnjava situaciju, potrebno je sprovesti aktivnosti za smanjenje ovih uticaja. U prvom redu toplifikacija, izgradnja i rekonstrukcija objekata u skladu sa principima energetske efikasnosti, poštovanje ekoloških principa u svim privrednim aktivnostima, modernizacija saobraćajnica, i ne manje važno, jačanje svijesti građana i građanske odgovornosti – kazali su iz Agencije za zaštitu životne sredine.
Dodaju da činjenica da je na mjernom mjestu u Bijelom Polju registrovano više dana sa prekoračenjem srednje dnevne koncentracije PM10 čestica nego u Pljeljima (2020), ukazuje na dosad neadekvatno tretiran problem kvaliteta vazduha u sjevernoj zoni, tokom sezone grijanja.
Iz Ekološkog pokreta Ozon kažu da je više od pola stanovništva ugroženo aerozagađenjem, a da je neozbiljno da nadležni samo konstatuju brojeve.
– Najviše dana sa prekoračenjima srednjih dnevnih vrijednosti suspendovanih PM10 čestica, čija je propisana granična vrijednost 50 µg/m3 a dozvoljeni broj dana sa prekoračenjima 35 na godišnjem nivou, zabilježeno je u Pljevljima. Čak 109 dana Pljevljaci su bili izloženi aeorozagađenju koje je iznad propisanih vrijednosti, što je gotovo na istom nivou kao i 2020. godine, kada su 110 dana srednje dnevne vrijednosti PM10 bile iznad 50 µg/m3. Slijedi Bijelo Polje, čiji su građani 91 dan bili izloženi prekomjernom aerozagađennju. Podsjetićemo da je u Bijelom Polju tokom 2020. godine, kada je u ovoj opštini po prvi put cijele godine vršen kontinuirani monitoring, zabilježeno 112 dana sa srednjim dnevnim vrijednostima PM10, što je bilo najviše u Crnoj Gori – kažu u „Ozonu“, dodajući da su u okviru svog servisa za građanski monitoring kvaliteta vazduha „Ekoskop“ – zaokružio rezultate za 2021. godinu.
Tokom poslednjeg mjeseca prošle godine, u najvećem gradu na sjeveru Bijelom Polju, tokom 22 dana je zabilježena prekomjerna koncentracija PM10 čestica. Problemi su nastavljeni i tokom januara.
– Broj dana sa srednjim dnevnim prekoračenjima PM10 čestica u Bijelom Polju u prošloj godini godini je iznosio 91 dan, dok je 2020. godine ovaj grad bio rekorder sa 112 dana nedozvoljenih prekoračenja istih čestica, najviše u Crnoj Gori. U 2019. godini bilo je 58 dana sa prekoračenjima, ali je tada mjerna stanica mjerila za period oktobar–decembar. Ekološke nevladine organizacije su i ranije apelovale na opštinu Bijelo Polje da reaguje, jer je ovaj grad postao jedan među najzagađenijim. U pojedinim periodima čak i zagađeniji od tradicionalno zagađenih Pljevalja, kaže ekološki aktivista Milorad Mitrović.
– Prema našem mišljenju Opština Bijelo Polje u što kraćem roku treba da pristupi izradi lokalnog plana upravljanja kvalitetom vazduha i krene u rešavanje problema lošeg kvaliteta vazduha – zaključuje Mitrović.
Kada je u pitanju aerozagađenje u pljevaljskoj opštini, iz Ekološkog društva „Breznica“ posebno kao negativnu pojavu ističu ne postojanje političke volje da se problemi rješavaju. Iz pomenute organizacije tvrde da se mnogo očekuje od ekološke rekonstrukcije Termoelektrane, ali je i tu problem što ti radovi ne idu obećanom dinamikom.
– Ono što su činjenice je to, da se sa ekološkom rekonstrukcijom nije mnogo odmaklo, a da danas Termoelektrana Pljevlja radi na crno, nakon što je potrošila određenih dvadeset hiljada sati odobrenih od strane Evropske ekonomske zajednice – kazao nam je izvršni direktor „Breznice“ Milorad Mitrović uz pojašnjenje da Pljevljaci i dalje udišu vazduh izuzetno lošeg kvaliteta, koji je uz to veoma opasan po život i zdravlje stanovništva.
Izvor, dan.co.me
