Gradnju naših predaka treba obnoviti i staviti u funkciju seoskog etno turizma. Ovu tvrdnju zagovara Vaso Knežević, diplomirani inžinjer pejzažne arhitekture, koji realizuje autorski projekat “Pejzažno-arhitektonske karakteristike srpske tradicionalne seoske kuće«.
Ideja projekta jeste da se kroz naučno-istraživački rad na terenu i kroz istorijske dokumente spozna kultura uređenja spoljašnjeg i unutrašnjeg prostora (eksterijera i enterijera) srpskih seoskih kuća i domaćinstava u pljevaljskom kraju, kroz primjere stogodišnjih kuća i pomoćnih objekata (zgrada) na području opštine Pljevlja.
Pejzažno-arhitektonske karakteristike srpske seoske arhitekture pljevaljskog kraja su tipični kamenogorski stil gradnje, koji treba očuvati na našim prostorima, a u cilju podizanja etno sela, očuvanja arhitekture srpskog seljaka, kao i kulture življenja na ruralnom području.
Ako je gdje tradicija srpskog identiteta ostala i očuvala se, onda je to sigurno na seoskom području. Samim tim bile bi postavljene i osnove savremenog pejzažno-arhitektonskog uređenja i revitalizacije srpskih etno kompleksa, kao na primjeru onoga u Sirogojnu na planini Zlatibor.
Područje istraživanja u ovom radu obuhvata prostor Pljevalja, sa akcentom na područje koje gravitira Srbiji, tj. područje sela Crljenice, Obarde, Otilovići, Mataruge, Vrulja, gdje je pomenuta tradicionalna seoska arhitektura najkarakterističnija, i još uvijek se može naći u tragovima sačuvana.
Na osnovu svih ovih saznanja autor je izradio edukativnu brošuru sa tekstom i fotografijama, sa kojom želi napraviti princip pejzažne arhitekture, koji bi se koristio pri obnovi i revitalizaciji seoskih kompleksa, a u cilju očuvanja srpskog seoskog identiteta i kulture življenja na selu.
“Seoski turizam na području sjevera Crne Gore je u ekspanziji, ali ono što fali u edukativnom smislu našim stanovnicima na selu jeste da se bolje upoznaju sa kulturom življenja svojih predaka i njihovom načinu gradnje, jer je upravo to najbitniji elemenat za strance – kultura, tradicija, identitet našeg seljaka i sela, a ne luksuz, modernizam. Srpska seoska arhitektura je ona koja je u skladu sa prirodom, ambijentom u kome se živi, sa prirodnim materijalima (drvo, kamen, dizma) koji predstavljaju glavne građevinske elemente gradnje” – ističe Vaso Knežević, autor ovog projekta.
Projekat je finansiran od strane Fonda za zaštitu i ostvarivanje manjinskih prava.
