Dragan Dragaš – Ja sam žrtva sistemske uvezanosti međusobnih zaštitara

Već više  od deset godina  naš sugrađanin  Dragan Dragaš vodi tešku i iscrpljujuću borbu za svoja egzistencijalna i elementarna  ljudska prava. Naime 7. septembra 2007 godine prilikom obavljanja svojih radnih zadataka na adaptaciji  i rekonstrukciji  Doma kulture u Pljevljima, on je pao iz potkrovlja  u bioskopsku salu  sa visine  od 9, 80 m. Prilikom pada zadobio je prelom prvog lumbalnog kičmenog pršljena i  dvostruki prelom podlaktice lijeve ruke.

-Slika rupe na plafonu bioskopske sale kroz koju je Dragan pao

-Glavni  razlog pada bio je to što direktor preduzeća „Ving“, Vučetić Vukoman nije  radnicima obezbjedio odgovarajuče skele,  pa su svi radnici u toku rada stajali na gredama širokim svega 12cm i dužine  oko 13m. Između greda su  se nalazila polja širine 60cm koja su bila izgrađena od plafonskih letvi i omaltana. Vlasnik preduzeća mi nije obezbjedio ni pojas za smještaj alata, što je bio dužan po zakonu, to je utvrdio u svom izvještaju  sudski vještak,  priča nam Dragan

Prilikom pada zadobio je prelom prvog lumbalnog kićmenog pršljena i  dvostruki prelom podlaktice lijeve ruke.

-Kao posledica  povrede kičmene moždine noge su mi bile gotovo potpuno paralisane.Ruka i kičma su mi operisani  po dva puta, oporavak nerava  posle preloma kičme bio je djelimičan sa potpunom deinervacijom značajnog broja mišića nogu, postao sam težak invalid, teško  pokretan uz pomoć dvije podlaktne štake i plastičnih držača koji se stavljaju unutra obuće i sprečavaju padanje stopala, priča nam Dragan

Prema rješenju fonda PIO, Draganova radna sposobnost i životan aktivnost je umanjena za 80% po tabeli invaliditeta.

Nakon prve operacije  kičme  i ruke u Podgorici 11.09.2007.  i boravaka u KBC-u i   bolnici u Pljevljima, Dragan je nastavio  liječenje u institutu Dr Simo Milošević u Igalu.

-U Igalu sam se lliječio 67 dana, 28 dana o trošku države, a 39 dana liječenja je platio Vukoman Vučetić. Uz pomoć fizikalne terapije malo sam se oporavio, i u decembru sam počeo vrlo teško da se krećem uz pomoć podlaktnih štaka, mogao sam  da se prebacim u invalidska kolica i izvodim vježbe. Zbog zimske pauze Institut Simo Milošević je zatvoren i mene su prevezli u stan u Pljevljima.  Trebalo je da nastavim sa  vježbama uz pomoć fizioterapeuta kojeg je trebalo plaćati. Obratio sam se Vukomanu Vučetiću da mi omogući nastavak fizikalne terapije uz pomoć fizioterapeuta kojeg je trebalo da plati, ali je on to odbio, kazao nam je Dragan

Draganu je isplaćivano bolovanje u iznosu od 130 eura mjesečno, prvih 18 mjeseci do konačnog penzionisanja. Jedini način da preživi bio je da se preseli kod roditelja na selo.

–Otac je bio penzioner, on i majka  se življeli na selu i bavili se stočarstvom. Nastavio sam da radim terapeustske vježbe  samostalno i uz pomoć roditelja, onoliko koliko su umjeli da pomognu. Zbog mišićne slabosti, vremenskih ulova i nedostatka sredstava za život nisam mogao  ići na fizikalnu terapiju u Pljevlja, prisjeća se Dragan  gledajući u razne izvještaje i papire

Zahvaljujući vježbama, Draganu su djelimično  se oporavili nervi  kičmene moždine i u proljeće 2008.  godine on  se počeo vrlo teško kretati uz pomoć podlaktnih štaka.  Sredinom 2008. godine Vukoman Vučetić je Draganu uplatio  još mjesec dana  liječenja u Igalu.

U junu 2008.  godine Osnovni sud u Pljevljima, pokrenuo je  krivični posupak protiv Vukomana  Vučetića, zbog  počinjenog krivičnog djela “izazivanje opasnosti neadekvatim obezbjeđenjem  mjera zaštite na radu”.

-Za izvršenje tog krivičnog djela predviđena je višegodišnja zatvorska kazna.  Mene su na sudu pitali da li se pridružujem krivičnom gonjenju. Ja  sam sud podsjetio da  liječenje i oporavak nerava nisu završeni.  Parnični postupak za isplatu odštete nije mogao početi prije  završetka liječenja. Ako posledice povrede budu teške I za odštetu mi bude dosuđena značajna suma, Vučetić možda neće imati dovoljno novca da mi isplati odštetu. Upozorio  sam ih da bi  meni odgovaralo prvo da se  završi parnični postupak da dobijem  odštetu od koje se može živjeti , pa tek onda da gonim Vučetića. Sudija mi je odgovorio da je zakon takav da se moram odmah izjasnitida li se pridružujem krivičnom gonjenju. Iz razloga što je “Ving” bilo malo preduzeće  po broju zaposlenih i poslova koje izvodi bio sam primoran da odustanem  od krivičnog gonjenja I Sud je Vučetića osudio samo  dvije godine uslovno, nastavlja svoju priču, Dragaš

U septembru 2010. godine Osnovni sud u Pljevljima pokreće parnični postupak za nadoknadu štete , zbog teških tjelesnih povreda koje je Dragan zadobio prilikom pada, dok je radio na  adaptaciji i rekonstrukciji Doma kulture. U parničnom postupku Dragan je shvatio da su za njegove povrede podjednako krivi  izvođač  radova “Ving” I investitor Opština Pljevlja, i da su postojale razne nepravilnosti prilikom izvođenja radova. Izvještaj o uočenim nepravilnostima sačinio je sudski vještak građevinske struke, Novak Radojičić.

–Investitor Opština Pljevlja nije pribavila građevinsku dozvolu, nije izvršila reviziju(ocjenu) projekta, što je uslov da se započne izvođenje građevinskih radova. U projektu nije bilo dijela  koji se odnosio na zaštitu  na radu, odnosno projekat nije bio kompletan. Nije urađen elaborat  o uređenju gradilišta .  Nije postojao ugovor o organizovanju I sprovođenju mjera zaštite na radu itd.

Nije bio sproveden tneder za izbor izvođača radova, jer se tender ne može raspisati bez  kompletne građevinske dokumentacije I pribavljene  građevinske dozvole.

-Nadzorni organi Stevović Milan i Ječmenica  Radivoje,  bili su  dužni da zabrane  početak  građevinskih radova dok se ne pribavi kompletna  dokumentacija i građevinska dozvola. Ja sumnjam da su od strane  investitora, predstavnik investitora  gradonačelnik  Filip Vuković, nadzorni organ i izviđač radova, počinjena brojna krivična djela: zloupotreba službenog položaja(Čl. 416), nesavjestan rad u službi (Čl. 417), nepropisno i nepravilno izvođenje  građevinski radova (Čl.330),  neotklanjanje opasnosti(Čl. 334) ineprijavljivanje krivičnog djela i učinioca (Čl.386). 

Da sam znao da su za moje povrede po pola krivi invenstitor  i izvođač radova, na krivičnom  suđenju  sam se mogao pridružiti krivičnom gonjenju  protiv vlasnika firme „Ving“ i  poslati ga  u zatvor zbog  neobezbjeđivanja mjera zaštite na radu. Nadoknadu u parničnom postupku  sam mogao naplatiti od investitora Opštine Pljevlja, a oni bi polovinu naplaćenih sredstava naplatili  od Vučetića zbog  zajedničke odgovornosti. Na taj način  je pljevaljski sud indirektno  zaštitio  Vučetić Vukomana  od krivičnog gonjenja zbog neobezbjeđenja mjera zaštite na radu, kazao  nam je Dragan

Pošto je Dragan posumnjao  da su  učinjena brojna krivična djela , on je podnio  krivičnu prijavu  protiv mogućih počinilaca.

–Pljevaljski sud  mi je 2011.  Godine odgovorio da su neka krivična djela zastarjela, a za druga je odbio  da goni počinioce krivičnih djela. Konkretno za krivično djelo “nepropisno I nepravilno izvođenje građevinskih radova”, Član 330 Krivičnog zakonika Crne Gore. “Lice odgovorno za projektovanje, rukovođenje ili izvođenje gradnje ili građevinskih radova, koje pri izvođenju tih radova ne postupi po propisima ili opštepriznatim tehničkim pravilima i time izazove opasnost za život ili tijelo ljudi ili za imovinu čija vrijednost prelazi iznos od dvadeset hiljada eura, kazniće se zatvorom od šest mjeseci do pet godina”. Tako je sud  zaštitio  investitora  i nadzorne organe direktno, a Vučetića indirektno.  Isti odgovor sam dobio  I od  Višeg suda u Bijelom Polju.

On  je zahtjevao od suda u Pljevljima  da uz pomoć advokata kao subsidijarni tužilac goni počinioce krivičnih djela.

-Sud u Pljevljima  mi nije  dozvolio odpočinjanje krivičnog  postupka  uz obrazloženje  da nema osnova za krivično gonjenje. Dovoljno je pročitati  sadržaj navedenih  krivičnih djela iz krivičnog zakona Crne Gore i  shvatićete da je bar jedno  navedeno krivično djelo, konkretno  čl 330 “nepravilno izvođenje građevinskih radova” sigurno počinjeno.

Zbog krivice  investitora i preduzeća  Draganu je po pola  dosuđena odšteta  u iznosu od 41.600 eura i odštetu je naplatio od Opštine Pljevlja  preko advokata.

Za zastupanje pred Vrhovnim  i Ustavnim sudom Crne Gore, Dragan je  angažovao agenciju za pravne  usluge “Mitrić” iz Podgorice.

-Advokat prof. dr Blagota Mitrić  mi je rekao da je visina dosuđene odštete  višestruko podcjenjena  I da se za slične  povrede dosuđuje  odšteta u iznosu od 200.000 do 400.000 eura, od Suda za zaštitu ljudskih prava u Strazburu.  Preko agencije “Mitrić  sam se  obratio sudu u Strazburu  u novembru 2011. godine. Sud u  Strazburu  je moj  predmet privatio  i zaveo pod  brojem 62993/11.

-Blagota Mitrić  je predpostavljam  namjerno  napravio  proceduralnu grešku  zbog koje je  sud u Strazburu odbacio  moju predstavku 2012. godine.   Mitrić nije naglasio  precizno da od Suda za zaštitu ljudskih prava  u Strazburu, traži  dosuđivanje pravedne visine novčane odštete, već je tražio da  odštetu dosudi Vrhovin sud Crne Gore u ponovnom sudskom postupku. Citiram njegov zahtjev Sudu u Strazburu: “Posebo napominjemo  da se prema podacima iz uporednog prava za ovu vrstu povreda dosuđuju  naknade desetostruke nego što je dosuđena žitelju. Na osnovu svega izloženog žitelj traži od suda u Strazburu da nakon uvida u cjelokupne spise ovoga predmeta I navoda iz ove žalbe ukine  ožalbenu presudu Vrhovnog suda I vrati je na ponovni postupak I odlučivanje”. On  je trebao da traži  umjesto poništenja  presude Vrhovnog suda Crne Gore, “Molim  Sud u Strazburu  da posle pregleda  sudske dokumentacije dosudi pravednu novčanu naknadu”. Blagota Mitrić je od mene krio šta je uradio. Pod izgovorom da Sud u Strazburu  ima veliki broj predmeta, a mali broj sudija  I da se na njihovu odluku čeka  po nekiliko godina.  Krijuči od mene da je predstavka odbijena 2012. godine on se navodno obraćao sudu  u Strazburu 2015. godine. Lično sam pisao sudu u Strazburu  2016. godine I od suda  dobio odgovor da je predmet odbačen bez mogućnosti žalbe. Tako me  je advokatska agencija  “Mitrić”  lišila novčane  nadoknade,  koju bi  mi dosudio  Sud iz Strazbura. Moguće da je to uradio  u dogovoru sa Vučetić Vukomanom, koji bi bio dužan  da isplati  polovinu određene odštete državi Crnoj Gori.  Prilikom telefonskog razgovora sa advokatom Mitrićem i mojim pitanjem zašto je to uradio, on je u početku negirao krivicu i pravio se kao da ne zna o čemu govorim. Kada je uvidio da sam svjestan njegove krivice i njegovih radnji, on mi je odgovorio da ga je baš briga i da mu ne mogu ništa, vidno ogorčen priča Dragan

U vezi sa ovim predmetom Dragaš se obraćao  odbornicima  Pljevaljske Skupštine  Novici Staniću  i Velimiru Goluboviću.  O tome se raspravljalo  na sjednici Skupštine .

–Bilo je predloga  da se plati nekoj  profesionalnoj firmi da  da utvrdi šta  je sve  urađeno  na Domu kulture i koja je vrijednost  navedenih radova. Umjesto toga  osnovana je nekakva komisija u čijem sastavu su bili  i  Vučetić Vukoman i nadzorni organi Stevović i Ječmenica, što je apsurdno, kazao je Dragan

Oni su navodno utvrdili da je sav novac koji je uplaćen za izvođenje radova  (629,005.90 eura sa uračunatim PDV-om) uložen u Dom kulture. Za usvajanje  izvještaja glasali su svi  odbornici osim Harisa Krupe i Boriše Golubovića. Koji su tražili  da profesionalna,  nepristrasna  firma  uradi novi izvještaj. Postavlja se pitanje koliko su  odbornici  Pljevaljske Skupštine  profesionalno osposobljeni  za procjenu  i usvajanje  ovakvog izvještaja. Da li je njihova nadležnost da se bave  usvajanjem  izvještaja, pošto među njima nije bilo  građevinski stručnjaka.

-U vrijeme  usvajanja izvještaja gradonačelnik Opštine  Pljevlja bio je dr Miloje  Pupović. Postavlja se  pitanje  zašto je investitor Opština Pljevlja  zaobišao kompletnu zakonsku proceduru. Ako su tako  pošteini  zašto nisu  radili po zakonu, svojim nezakonitim  činjenjem  su direktno  doprinjeli  mojim povredama. Posle  nastale povrede nisu mi  obezbjedili sredstva za liječenje i za život. Na sudu sam tvrdio da  je cijena moga rada bila oko 2,5 eura na sat i da je za vrijeme  18 mjeseci  bolovanja  trebalo da mi se isplaćuje 470 eura mjesečno, prisjeća se  on

Sudski vještak Velimi Goluboavić je uradio  sudski izvještaj o Draganovim primanjima u preduzeću “VING”, na njegov lični zahtjev. U navedenom izvještaju  utvrdio je da su njegova  primanja  zakonom ograničena na iznos  minimalnog  ličnog dohodka, 120eura za 2007. Godinu  I 130 eura  2009. Godine.

-Prije nekoliko dana, čitao sam   izajvu predsjednika samostalnog Sindikata građevinara  Srbije, Saše Trailović u Večernjim Novostima. U kojem  tvrdi da su građevinski preduzimači  u Srbiji svoju zaradu utrostručili  umanjenjem  prava radnicima I umanjenjem doprinosa državi. Iz tog razloga građevinski  radnici odlaze  iz Srbije I zapošljavaju se u Evropi, Rusiji pa čak I Africi.                                                                                         

Pitam se da li je isto stanje I u Crnoj Gori. Od 1990 godine u Crnoj Gori , poginulo je nekoliko desetina  građevinskih radnika na radnom mjestu. Za to vrijeme na radnom mjestu nije poginuo nijedan politilčar, vladin ili opštinski službenik. Prena tome  koliko vremena provode na radnom mjestu  i koliko  doprinose razvoju Crne Gore, građevinci  su daleko ispred pomenute gospode, a imaju mnogo više obaveza i mnogo manje prava od navedenih službenika, po mom mišljenju, zaključuje on

Na kraju Draganovo obraćanje I pitanje.

-Pošto su mi slomili kičmu,  uskraćena su mi prava  za liječenje I život. Advokat Blagota Mitrić mi je namjerno uništio predmet pred sudom u Strazburu. Prema  podacima Svjetske zdrastvene organizacije,  život lica sa invaliditetom  je 3 i po 4 puta skuplji  od zdravih osoba. Iz toga razloga im se  isplaćuje  odšteta. Pitam se  šta sad? Kako dalje da se borim za svoja prava koja su mi uskraćena, na koji način?

Pripremio Danko Gopsić