Blaženopočivši patrijarh g. dr Gavrilo Dožić jedan je od četiri patrijarha srpskih koji su posetili Pljevlja. Već sam u ovom portalu pisao u poslednjoj poseti zavičaju patrijarha Petra Đ, Rosića Varnave 1935. godine. Posle smrti patrijarha Varnave , svetosavsku dužnost od 1937 do 1950. obavljao je dr. Gavrilo Dožić koji će , 14. oktobra 1940. doći u zavičajno mesto svog prethodnika Pljevlja.
Patrijarh dr Gavrilo Dožić ( Đorđe Dožić Medenica) je 41. patrijarh u istoriji svetosavske crkve. Rođen je 17. maja 1881. godine u Vrujcima Donja Morača. Bogoslovski fakultet je završio na atinskom univerzitetu, gde je i doktorirao. Prve duhovne dužnosti obavljao je kao sekretar srpskih manastira na Hilandaru. Za vreme Prvog ili Velikog rata , bio je interniran u mađarski logor Cegled, gde je oboleo i odakle pri kraju rata 1918. odlazi u Ulcinj. Patrijarh dr Gavrilo Dožić je bio veliki protivnik potpisivanja tzv. Trojnog pakta i u tom pogledu je imao izuzetne velike političke aktivnosti. Blagoslovio je pučiste 27. marta 1941. i tek kasnije došao do saznanja o organizatorima ovog događaja , opisujući ga u svojim memoarima. Bombardovanjem Beograda i okupacijom od strane Nemačkih fašista, bio je uhapšen u manastiru Ostrog i okrivljen kao ratni zločinac , krivac i huškač za rat u Jugoslaviji. Nemački fašisti ga iz Ostroga vode u Beograd i drže u pritvoru u manstiru Rakovica, pa manastiru Vojlovica gde je bio zajedno sa episkopom žičkim Nikolajem Velimirovićem. Kako su odbili saradnju sa okupatorom , prebacuju ih u Austriju pa u kanc logor Dahau. Intervencijo Milana Nedića oni su krajem decembra 1944. napastili Dahau i došli do Slovenije, gde su videli stradanja i patnje vojske i naroda , pa zajedno sa Nedićem odlaze u austriski gradić Kicbil koga su već bili zauzeli Amerikanci.
Put ih iz Austrije vodi u Englesku, episkop Nikolaj Velimirović odlazi u Ameriku, a patrijarh Dožić se 14. 7. 1945. godine vraća u Jugoslaviju i nastavlja da obavlja svoje dužnosti poglavara srpske crkve. Umro je 07. maja 1950. godine u Beogradu i sahranjen u crkvi Sv. Arhangela Mihaila ( Saborna crkva) u Beogradu ( južnio deo hrama, pored kneza Miloša i kneza Mihaila Obrenovića.
Po dokumentima, crkvenom letopisu i kazivanju svremenika tog događaja, doček patrijarha dr Dožića bio je veličanstven od čitavog građanstva. Njegov dolazak pratila je zvonjava sa crkve Sv. Petke i manastira Sv. Trojica, pucnjava prangija i uzvici Živeo! Na ulazu u grad, dobrodošlicu mu je poželeo predsednik opštine g. Bogdan R. Nenadić dipl.pravnik, a u ime muslimana g. Ibro Mekić industrijalac. Na ulazu u hram Sv. Petke gde je održano kratko molepstvije, patrijarha je pozdravio u ime crkvene opštine Periša Džaković sudija sreskog suda, a u crkvi sveštenik Drago Šiljak. Visokim duhovnim gostima ručak je priređen u obližnjoj zgradi Srpskog pevačkog društva Bratstvo, gde je zdravicu u ime građanstva govorio Prokopije Prole Šiljak školski nadzornik u penziji. Patrijarh dr Gvrilo je zatim otišao u manastir Sv Trojica gde je proveo noć, a ujutro 15.10. otputovao za Beograd.
Patrijarh srpski g. Dr Gavrilo Dožić (1881 – 1950) bio je veliki protivnik potpisivanja „Trojnog pakta“ i pristupanja silama osovine. Robovao i u Prvom i u Drugom svetskom ratu.
Plakat Programa dočeka patrijarha dr Gavrila Dožića 14.10. 1940 u Pljevljima. Kliknite OVDJE
Patrijarh srpskig. g. German ) Hranisla Đorić) 1899 – 1991. posetio je Pljevaljski manastir Sv. Trojicu, 08.7.1961. ali bez prisustva vernika i svečne arhijerijske liturgije ili molepstvija. Umesto toga dočeka patrijarhu i crkvenim velikodostojnicima: mitropolitu crnogorsko – primorskom Danilu, mitropolitu zagrebačkom g. Damaskin, episkopu žičkom g. Vasiliju, i braničevskom g. Hrizostomu, i dr. iz patrijarhove pratnje, priredili su sveštenstvo i monaštvo pljevaljsko i nadležni iz državne službe, zaduženi za verska pitanja FNRJ i NR CG, predsednik SSRN, sekretar NOO Pv. Imam ef.Mustafa Coković…
Osvećenje obnovljenih konaka mamastira Sv. Trojica, obavio je tadašnji patrijarh g. Pavle uz prisustvo velikog broja vernika, sveštenstva i predstavnika vlasti. Na fotografija g. M. Gačevića : u pratnji patrijarha Pavla s leva: đakon Gradimir Stanić direkt. Štamparije SPC, protođakon Stevica Rapajić, mitropolit crnogorsko – primorski g. Amfilohije Radović i episkop mileševski g. Filaret.
autor, Vojkan T Bojović
