Petar Đ.Rosić (patrijarh Varnava rodio se u Pljevljima 29.avgusta po starom, tj. 11.septembra, po novom kalendaru) 1880.godine od oca Đprđa i majke Hristine – Krsmane , rođene Pejatović. Osnovnu školu završio je u Pljevljima kod učitelja Jovana Gospića i Jovana Mitranovića, sa odličnim uspehom a Bogoslovso- učiteljsku školu u Prizrenu 1899. Godine, takođe kao odličan i opredilio se za sveštenički poziv. Ovde je do punog izražaja došo na videlo Intelekt, marljivost, ozbiljnost, odanost duhovnom životu mladog Pljevljaka, pa na predlog mitropolita raško- prizrenskog Dionisija (Petrovića) i uprave Prizrenske bogoslovije odlazi u Petrograd na studije Duhovne akademije., koje u celosti plaća Sveti Sinod Ruske crkve. Godine 1905. Je stupio u monaški čin i dobio ime Varnava ( sin utehe) i promovisan za kandidata bogoslavlja. U akademskoj crkvi je 6. Maja 1905. rukopoložen u đakona a 06. Juna u jeromonaha. U avgustu 1905. Postavljen je za upravnika tamošnje srpske škole u Carigradu i sveštenik pri poslanstvu Kraljevine Srbije. Odlično je govorio ruski, turski i grčki, pa je bio tumač i savetnik Kralja Petra 1. Karađorđevića prilikom posete kod vaseljenskog patrijarha Joakima 3. u Carigradu. Na preporuku Kralja Petra 1. 10.aprila 1910. Godine u patrijaškoj katedrali u Carigradu , posvećen je za vladiku glaviničkog tj. Episkopa veleško – debarskog , jer je ta episkopija tada pripadala Vaseljenskoj crkvi. U jesen 1915. godine je sa srpskom vojskom iz Bitolja odstupio prema Solunu, pa na Krf odakle ga srpska vlada 1917. Godine šalje u Moskvu kao predstavnika srpske crkve, gde vrši poslove i angažuje se za srpski odbrambeni i oslobodilački pokret. Posle oslobođenja upućen je u Skoplje odakle upravlja svim aparhijama u Makedoniji. Za mitropolita skopskog izabrana je 17.novembra 1920. Veliki je trud i umeće koji je patrijarh Varnava uložio, ne samo u obnovi porušenih, poharanih srpskih hramova na svim prostorima Južne Srbije i Makedonije, nastradalog i osiromašenog tamošnjeg življa, već i u njihovom moralnom, duhovnom i materijalnom uzdizanju . Zabeleženo je i upamćen taj Varnavin dano-noćni rad i u obnavljanju škola, dovođenja sveštenstva i učitelja, uspostavljanju dobrih susednih odnosa , po njegovoj poznatoj sentenci: Brat je mio, ma koje vere bio!
Hristina – Krsmana Rosić, rođena Pejatović( 1844- 1927) majka patrijarha Varnave i otac Đorđe ( 1832- 1916) . Imali su pet sinova: Todor- učitelj, (1867 – 1907), Danilo je umro vrlo mali, Aleksa Lekso(1875 – 1937) trgovac, Petar- Varnava (1880 -1937) i Uroš (1885 – 1937) trgovac.
Ovako je V.Al. Majevski, u svojoj dvotomnoj knjizi, posveću patrijarhu Varnavi, prikazao „Stari dom porodice Rosić u Plevlju ( Knjiga Prva st. 18) Rosići bl.poč.patr. Varnave su u Pljevlja došli oko 1870. Godine iz Crljenica, krsna slava Jovandan, kupivši zemlju na kraju sokaka Dževair ( ulica Mirka Pejatovića). Rodoslovska grana porodice Rosić, nastavljena je Varnavinim bratom Urošem i njegovom decom, sin Đorđe dvoje dece dr prof.Tatjana ima sina Andreja a sin Uroš sina Đorđa i ćerke Nataliju i Zoru. Danica Abramović ima ćerku Marinu i sina prof. Velimira Buca koji ima ćerku Ivanu.
Posle Drugog svetskog rata, Rosići su napustili Pljevlja i nastanili se u Beogradu. Tragična i misterizna smrt braće Petra, Alekse – Leksa i Uroša, za nepuna dva meseca 1937. godine, ostavila je nenadknidiv gunitak porodici. Uroševa udovica Milica je sa četvoro dece : Nadežda, Danica Dana, Ksenija Sena i Đorđe ipak uspela da ih sve izvede na put.( Detaljnije o porodici Rosić PV novine ’01. April 2003. godine)
Ime Patrijarha Varnave dodeljeno je pljevaljskoj Raskrsnici kod crkve Sv. Petke, a jedna od ulica na beogradskoj Čuburi nosi ime „Narodnog patrijarha“.
Kada je 1920. Godine preminuo srpski patrijarh Dimitrije (Pavlović) Izborni sabor je na osnovu najviše dobijenih glasova , izabrao mitropolita Varnavu Rosića za 40 (51) poglavara Srpske pravoslavne crkve, a kralj Aleksandar ovaj izbor potvrdio. Tako je ovaj umni i duhovni Pljevljak, postao sa nepunih pedeset godina najmlađi patrijarh u istoriji srpske crkve. U sedam godina načalstvovanja Srpkom crkvom patrijarha Varnave urađeno je mnogo toga vrednog, trajnog, duhovnog i humanog, što traje i do današnjih dana. Samo jedinstvo srpske crkve na kome je dosta urađeno do 1920. praktično je ostvareno tek u vreme i zaslugom patrijarha Varnave. Donet je Ustav SPC sa Sprovedbenim naredbama i 40 pravila paravilnika, uredbi, odluka, upustava…U njegovo vreme sazidane su i obnovljene mnoge crkve , današnja zgrada patrijašije, a započeta je i gradnja Hrama Sv. Save na Vračaru.
Kao mitropolit skopski, Varnava u poseti majci i braći, Pljevlja, 1925 godine. Stoje, brat Uros i sbaha Milica rođ. Vojinović iz Užica.
Kuća porodice patrijarha Petra Rosića Varnave, prilkom njegove poslednje posete zavičaju 09.juna 1935. godine.
U tih sedam godina 1030 – 1937. Evropa je bila u kataklizmičnim događajima: nacisti su došli na vlast u Nemačkoj, ubijen je u Marselju 1934. Kralj Aleksandar, u Španiji je izbio građanski rat…a 1941. i događaji koji slede već su bila sasvim vidljivi i blizu.
Patrijarh Varnava je započeo 1930. Godine izgradnju današnjeg hrama Sv. Save, ali je znajući koliko će ona trajati, podigao „mali“ hram Sv. Save da posluži za bogosluženja , u čemu i dan danas traje, i gde on počiva već skoro osam decenija.
Današnja zgrada Patrijašije SPC, podignuta je na mestu stare zgrade Beogradsko – karlovačke mitropolije. Patrijarh Varnava joj je odavao posebno poštovanje, PA JE PRE NJENOG RUŠENJA, naručio od istaknutog slikara Koste Hakmana da uradi njenu sliku. Za objekat stare zgrade patrijaše vezano je predanje da je u njoj čuvana glava vožda Karađorđa pre nego što je poslata u Carigrad. Današnju zgradu je po zahtevu patrijarha Varnave projektovao ruski arhitekta LUKOMSKI. Projekat je uradio do 1932 a Patrijašija je građena od 1932 – 1935. godine i dobila je veoma visoke ocene tadašnje javnosti, opisana kao impozantna , velikolepna građevina, čiji uprođeni neovizantinski stil priliči sveštenom delu Beograda. U unutrašnjem dvorištu smeštena je kapela posvećena Sv. Simeonu Mirotočivom , iznad koje se uzdiže monumentalno kube. Pored funkcije sedišta SPC, u ovom zdanju su smeštene i Muzej Srpske pravoslavne crkve i Biblioteka patrijašije.
U Istoriji srpske pravoslavne crkve (dr Đ. Slijepčević) zapisano je o patrijarhu Varnavi: Krupan, stasit, visok i uspravan kao džida, patrijarh Varnava je bio izvanredno lep muški lik. Posle Petra Petrovića – Njegoša naša crkva nije imala fizički lepšeg pročelnika. Izgledao je kao jedan od onih starih Rašana čiji su nam likovi očuvani na freskama. Bio je pun pitome otmenosti, gospodstvene i prisne, koja je osvajala.
USTAJ- ŽIVI- BORI SE- NE KLONI ! Bio je veliki pobornik slovenstva i sokolstva. Mnogo je dobročinstava koje za svoj kratki životni vek uradio bl.poč. patr. Varnava. Nikada nije zaboravljao svoja Pljevlja i Pljevljake. Pokrovitelj SPD Bratstvo, Sokolskogog društva, za svoju krsnu slavu Sv. Jovana slao je pomoć sirotinji sa obe strane čaršije. Pod njegovom rukom mnogo Pljevljaka je izučilo škole u Prizrenu, Skoplju, Beogradu. Kod njega je u Sr. Karlovcima učila čuvenu gimnaziju bratanica Danica U. Rosić Abramović.
Patrijarh Varnava, pomagao je sve humane organizacije, društva , pojedince. Plača na neonatološkom institutu u Beogradu, na kojoj je pored patrijarha Varnave i doktor Uroš S. Ružičić, upisao svoju majku Milicu S. Ružičić.
Jedni od retkih koji se uvek i u svim prilikama sećaju patrijarha Varnave su ruske izbeglice iz 1917. i kasnije.
Hristina i Andrej Zotov , najmlađa generacija ruskih izbeglica, na pojenju kraj Varnavinog večnog boravišta u „malom“ hramu Sv. Save.
Pljevljaci na sahrani patrijarha Varnave u Beogradu 1937. Godine, nosili su TRNOV VENAC, kao simbol njegovog mučeničkog života i smrti.
Ksenija U. Rosić Martinović (1927-2013) profesor, patrijahova bratanica, zahvaljujući kojoj smo veliki broj dokumenata i fotografija , koristili u pisanju o njenom stricu , patrijarhu Varnavi. Njena vrata uvek su bila otvorena za sve Pljevljake. Hvala joj.
autor, Vojkan T Bojović
