Rudnik uglja Pljevlja (RUP) planira da svoje poslovanje postepeno proširi izvan tradicionalnog vađenja uglja, kroz nove energetske i proizvodne projekte. Generalni direktor Nemanja Laković u intervjuu za oktobarski broj lista „Elektroprivreda“ govori o rezultatima kompanije, izmještanju korita Ćehotine, novim investicijama i uslovima za pravednu tranziciju Pljevalja.
U razgovoru koji je vodila Tatjana Knežević Perišić, Laković ističe da energetska tranzicija mora istovremeno obezbijediti stabilno snabdijevanje države električnom energijom, nove privredne aktivnosti i perspektivu za zaposlene u rudarsko-energetskom sektoru.
Pravedna tranzicija mora obezbijediti alternativu za 220 megavata
Prema njegovoj ocjeni, postepeni prestanak korišćenja uglja nije moguć bez pouzdane zamjene za oko 220 megavata električne energije koje proizvodi Termoelektrana „Pljevlja“ i bez alternativnih radnih mjesta za više od 3.000 ljudi koje zapošljava sistem Rudnika i Termoelektrane.
To znači da razvoj novih djelatnosti mora teći uporedo sa radom postojećeg termoenergetskog kompleksa. Laković poručuje da je cilj transformacija koja će sačuvati ekonomsku stabilnost Pljevalja, a ne naglo gašenje glavnog izvora zaposlenja i prihoda.
Poslije zastoja Termoelektrane – stabilizacija poslovanja
Govoreći o rezultatima, Laković navodi da je 2026. godina stabilizacije nakon višemjesečnog zastoja Termoelektrane zbog ekološke rekonstrukcije. Prema njegovim podacima, Rudnik je u prvih šest mjeseci 2026. ostvario dobit od oko 3,26 miliona eura, uz prihode veće za oko 5,5 miliona eura i rashode niže od planiranih.
U istom periodu, kako je saopštio, proizvodnja uglja bila je za oko 22 odsto iznad plana, dok su isporuke Termoelektrani premašile plan za 22,3 odsto. Laković je pomenuo i novi koncesioni ugovor na 24,5 godina, ukupne vrijednosti oko 64 miliona eura.
Izmještanje Ćehotine kao jedan od ključnih projekata
Posebno mjesto u intervjuu zauzima projekat izmještanja korita rijeke Ćehotine, koji je važan za nastavak eksploatacije uglja i dugoročnije snabdijevanje Termoelektrane. Laković izdvaja obim izvedenih radova: izgradnju oko 3.200 metara novog riječnog korita, miniranje velikih količina stijenske mase i obimne zemljane i betonske radove.
Naglašava i angažman građevinske grupe Rudnika, koja je učestvovala u realizaciji radova. Završetak ovog projekta, prema njegovoj ocjeni, omogućava nastavak rudarskih radova i pristup novim rezervama uglja.
Solarni projekti, mala hidroelektrana i novi poslovni modeli
Rudnik u narednoj fazi, prema Lakovićevim riječima, razmatra i razvija 14 novih poslovnih ideja i modela koji bi trebalo da smanje zavisnost kompanije od proizvodnje uglja. Među projektima o kojima govori jesu solarna elektrana „Grevo“, mala hidroelektrana „Durutovići“, korišćenje prostora bivših rudarskih kompleksa za nove energetske namjene, kao i izgradnja stambeno-poslovnog kompleksa.
Posebna pažnja posvećena je saradnji Rudnika uglja, Elektroprivrede Crne Gore i Evropske banke za obnovu i razvoj (EBRD). Potpisani memorandum predstavlja početni okvir za razmatranje projekata energetske tranzicije, uključujući solarne kapacitete sa skladištenjem električne energije i rješenja povezana sa toplotnom energijom i grijanjem.
Memorandum sam po sebi ne znači da je finansiranje svih projekata već obezbijeđeno, ali otvara mogućnost dalje stručne podrške i pripreme investicija.
Pljevlja treba da koriste evropsko iskustvo i fondove
U intervjuu se govori i o iskustvima evropskih rudarskih regiona, uključujući razgovore u Pragu o pravednoj tranziciji čeških područja koja prolaze kroz privrednu transformaciju. Laković smatra da je za Pljevlja važno da pripreme kvalitetne projekte kako bi mogli konkurisati za podršku iz evropskih programa i fondova.
Iz njegovih odgovora proizlazi da je pred Rudnikom dvostruki zadatak: da održi sadašnji elektroenergetski sistem dok je potreban i da na vrijeme stvori nove izvore prihoda i radna mjesta. Koliko će brzo planovi preći u realizaciju zavisiće od pripreme projekata, finansiranja i koordinacije sa državnim i međunarodnim partnerima.
Tekst je novinarski obrađen na osnovu intervjua Nemanje Lakovića koji je za list „Elektroprivreda“, broj 467 (oktobar 2026), vodila Tatjana Knežević Perišić. Izvor fotografija: Elektroprivreda Crne Gore. Izdanje je dostupno u arhivi lista EPCG.
