Opština Pljevlja zatražila je od Ministarstva ekologije, nadležnih inspekcija i drugih državnih organa da hitno izađu na deponiju drvnog otpada Korporacije „Vektra Jakić“ u stečaju. Lokalna uprava poručuje da prethodno dostavljanje dodatne dokumentacije ne smije biti uslov za postupanje, jer se stanje na lokaciji, na kojoj je odloženo oko 200.000 kubnih metara otpada, može neposredno utvrditi inspekcijskim nadzorom.
Zahtjev za hitno utvrđivanje stanja, procjenu rizika i preduzimanje mjera predsjednik Opštine Pljevlja dr Dario Vraneš uputio je 1. septembra Ministarstvu ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera, Direktoratu za inspekcijski nadzor, Agenciji za zaštitu životne sredine, Ministarstvu unutrašnjih poslova i Ministarstvu prostornog planiranja, urbanizma i državne imovine.
Riječ je o višegodišnjem problemu deponije na prostoru nekadašnjeg ŠIK-a „Velimir Jakić“, koja se tokom ljetnjih mjeseci često samozapaljuje i danima tinja, dok se dim širi prema gradu i okolnim naseljima.
„Imajući u vidu hitnost i dugotrajnost problema, Opština smatra da prethodno dostavljanje dodatne dokumentacije ne treba da predstavlja uslov za postupanje nadležnih državnih organa, posebno imajući u vidu da se trenutno stanje na predmetnoj lokaciji može neposredno provjeriti nadzorom i stručnim uvidom nadležnih institucija“, navedeno je u dopisu.
Na deponiji su odloženi nusproizvodi nastali tokom dopreme, obrade i prerade drveta, među kojima su iverje, krupni drvni otpad bez upotrebne vrijednosti i druge vrste otpada. Prema podacima kojima raspolaže Opština, ukupna količina odloženog materijala iznosi oko 200.000 kubnih metara.
Deponovani materijal sklon je samozapaljenju, zbog čega dolazi do požara i dugotrajnog tinjanja praćenog dimom, gasovima i praškastim česticama. Poseban rizik postoji tokom ljetnjih mjeseci, kada su samozapaljenja učestalija.
Radni tim Opštine Pljevlja obišao je deponiju 31. avgusta i na licu mjesta uočio tinjanje materijala.
Za šest godina 94 intervencije vatrogasaca
Služba zaštite i spašavanja Opštine Pljevlja samo tokom avgusta ove godine intervenisala je na deponiji 17 puta, pri čemu je utrošeno oko 150 kubnih metara vode. Tokom cijele 2026. godine zabilježene su 22 intervencije.
Podaci pokazuju da su pljevaljski vatrogasci od 2021. godine na ovoj lokaciji intervenisali ukupno 94 puta. Tokom 2021. godine zabilježena je 21 intervencija, 2022. osam, 2023. tri, 2024. čak 37, 2025. tri, a tokom ove godine 22 intervencije.
Iz Službe zaštite i spašavanja ocijenjeno je da je gašenje požara na deponiji posebno složen i rizičan posao. Zbog karakteristika odloženog materijala, gašenje vodom može biti nedovoljno efikasno i predstavljati dodatni rizik.
Kao mogući način trajnog rješavanja problema navedeno je uklanjanje otpada ili njegovo prelaganje građevinskim mašinama, uz valjanje i zatrpavanje ilovačom ili drugim odgovarajućim građevinskim materijalom.
Traže procjenu uticaja na vazduh, zemljište i vodu
U dopisu su navedeni i podaci sa državne mjerne stanice „Gagovića imanje“, na kojoj su tokom avgusta registrovane povišene koncentracije suspendovanih čestica PM10 i PM2,5.
Najveća koncentracija PM10 čestica izmjerena je 20. avgusta u 20 časova i iznosila je 325,5 mikrograma po kubnom metru. Dana 29. avgusta u 11 časova izmjerena je koncentracija od 225,9 mikrograma, dok su tokom mjeseca u više navrata bilježene satne vrijednosti veće od 100 mikrograma po kubnom metru.
Na mobilnoj mjernoj stanici u centru Pljevalja tokom avgusta nijesu mjerene koncentracije PM10 i PM2,5 čestica, zbog čega nije bilo moguće dobiti potpunu procjenu kvaliteta vazduha u gradu u vrijeme pojave dima sa deponije.
Opština nije unaprijed utvrdila da je deponija neposredni uzrok zabilježenih koncentracija, već je od nadležnih organa zatražila da dodatnim mjerenjima, uzorkovanjima i stručnim ispitivanjima utvrde njen mogući uticaj na vazduh, zemljište i vodu.
Godinama bez trajnog rješenja
Na problem deponije ukazivano je i ranije. Komunalna policija Opštine Pljevlja tokom 2024. godine upućivala je urgencije Korporaciji „Vektra Jakić“ u stečaju, ali na njih nije dobila odgovor.
Problem je prepoznat i Lokalnim ekološkim planom Opštine Pljevlja za period od 2022. do 2026. godine, kojim je ukazano na potrebu njegovog planskog i trajnog rješavanja.
Opština sada zahtijeva da državni organi „bez odlaganja izvrše neposredan uvid i odgovarajući inspekcijski i stručni nadzor“ i utvrde količinu, vrstu i karakteristike deponovanog materijala.
Traži se i procjena opasnosti od samozapaljenja i tinjanja, kao i mogućih posljedica po zdravlje i bezbjednost stanovništva, imovinu i životnu sredinu. Nadležni treba da utvrde vlasnički, katastarski i prostorno-planski status lokacije, pravni status otpada i obaveze odgovornog subjekta.
Jedan od ključnih zahtjeva je da se konačno utvrdi ko je odgovoran za postojeći otpad i njegovo trajno zbrinjavanje, uključujući obaveze Korporacije „Vektra Jakić“ u stečaju i eventualne obaveze drugih pravnih ili fizičkih lica.
Od Ministarstva ekologije očekuje se da problem sagleda kroz sve svoje nadležne organizacione jedinice, dok je od Direktorata za zaštitu i spašavanje zatražena procjena požarnog rizika i definisanje preventivnih mjera.
„Na osnovu utvrđenog činjeničnog stanja i stručnih procjena potrebno je definisati konkretan plan trajnog rješavanja problema predmetne deponije, sa određivanjem potrebnih mjera, nosilaca aktivnosti, rokova i načina obezbjeđivanja potrebnih sredstava“, zahtijeva Opština.
Ukoliko se utvrdi da postoji neposredna opasnost po život i zdravlje ljudi, imovinu ili životnu sredinu, od državnih organa zatraženo je da „bez odlaganja preduzmu hitne mjere radi otklanjanja ili svođenja rizika na prihvatljiv nivo“, nezavisno od daljeg postupka pronalaženja trajnog rješenja.
Opština Pljevlja navela je da je spremna da nadležnim institucijama stavi na raspolaganje podatke i dokumentaciju kojima raspolaže. Od državnih organa očekuje da, bez daljeg odlaganja, dostave pisanu informaciju o utvrđenom stanju, preduzetim mjerama, odgovornim subjektima i planiranom načinu trajnog rješavanja problema deponije.
