Demografski trendovi ukazuju na sveobuhvatno starenje svjetske populacije, što nema presedana u istoriji. Prema nekim procjenama, do 2050. godine jedna od šest osoba biće stara preko 65 godina, što predstavlja značajan porast u poređenju sa stanjem iz 2019. godine, kada je jedna od jedanaest osoba bila u toj starosnoj grupi. S ovim promjenama dolaze i novi izazovi kako za pojedinca tako i za društvo u cjelini – jedan od njih je očigledan porast demencije, koja danas pogađa više od 50 miliona ljudi.
Od 25. do 29. aprila 2024. godine, tim Zavoda KROG je obavio radnu posjetu Crnoj Gori. Prvo smo posjetili JU Dom starih »Podgorica«, gdje nas je dočekala direktorka koja nam je ljubazno pokazala stambene prostore i predstavila život u domu. Razgovarali smo o situaciji domova za starije u Crnoj Gori uopšte, o značaju prilagođenih prostora, kvalitetnoj njezi stanovnika i o brizi za socijalni život starijih građana. Takođe smo se sastali sa predstavnicima Centra za socijalni rad Nikšić i Berane.
Tokom tih dana, zajedno sa partnerskom organizacijom NVU Impuls, posjetili smo tri opštine: Nikšić, Berane i Plav, i u svakoj od njih održali Kick-off događaj, na kojem smo predstavili projekt „Živjeti sa demencijom: projekt za osobe sa i/ili u riziku od demencije i njihove porodice“, koji kofinansiraju Evropska unija i Vlada Crne Gore. Ovaj projekt se sada nadograđuje i trajaće do kraja 2025. godine, uspješno je sprovedeno mapiranje osoba oboljelih od demencije, prvo istraživanje ove vrste na sjeveru Crne Gore, uspostavljena je psihosocijalna podrška licima sa demencijom i njihovim njegovateljima, omogućen im je direktan pristup podršci i pomoći za dostojno starenje i te aktivnosti se nastavljaju i kroz ovaj projekat.
Kick-off događajima su prisustvovali i predstavnici lokalnih vlasti, socijalni radnici, psiholozi i volonteri različitih dobnih grupa, koji su podijelili svoja lična iskustva iz prethodnog projekta, koje su označili kao neprocjenjive. Učesnici događaja su se složili o značaju projekta, koji nesumnjivo doprinosi dostojnom starenju, stavljajući naglasak na dobrobit, povezivanje i osnaživanje zajednice, traženje zajedničkih rješenja i međusobnu pomoć.
Pohvaljena je i praktičnost priručnika za volontere, u kojem su sakupljene najvažnije informacije za rad sa osobama s demencijom. Priručnik sadrži sve važne informacije o demenciji s naglaskom na praktičnom znanju, uključuje metode i tehnike rada s osobama s demencijom, aktivnosti za rad te načine komunikacije na poštovan, prijateljski i osjetljiv način. Sve to omogućava volonterima obnavljanje i proširivanje znanja i kompetencija za direktni rad te pomoć osobama s demencijom i njihovim njegovateljima. Priručnik takođe adresira volonterstvo kao takvo i ističe važnu ulogu koju volonteri mogu imati u radu s osobama s demencijom i posebno s njihovim porodicama, koje su često zapostavljene zbog nedostatka sistemske podrške.
Projekt „Živjeti sa demencijom: projekt za osobe sa i/ili u riziku od demencije i njihove porodice“ nastoji osnažiti kako pojedinca tako i zajednicu. Stoga ćemo tokom naredne dvije godine, zajedno s partnerskim i pridruženim organizacijama, sprovoditi aktivnosti u oblasti edukacije i pružanja psihosocijalne podrške osobama s demencijom i njihovim porodicama.
Od 1. januara 2024. do 31. decembra 2025. godine podizaćemo svijest šire javnosti, obučavati nove volontere, uključiti već obučene volontere i jačati kapacitete lokalnog javnog sektora. Nastavit ćemo s poboljšanjem pristupačnosti i efikasnosti socijalnih usluga u osam opština (Nikšić, Plav, Gusinje, Berane, Plužine, Šavnik, Andrijevica i Petnjica) kako bismo odgovorili na potrebe osoba s demencijom i njihovih porodica. Organizovaćemo obuku nove volontere u opštini Berane. U maju i junu slijedi obuka aktivnih volontera iz Nikšića, Plužina, Šavnika, Plava i Gusinja. Svi zajedno pružaće psihosocijalnu podršku u periodu od 18 mjeseci za 150-200 korisnika u okviru projekta.
Tokom radne posjete Crnoj Gori, zajedno s partnerima smo zaključili da bi se nevladin sektor trebao bliže povezati s mladima, što je obostrano korisno jer mladima treba praksa i iskustva, a nevladine organizacije volontere. Takođe bi bila potrebna bolja obuka zaposlenih u zdravstvenim i socijalnim ustanovama u oblasti demencije. Partneri su se složili da su opštinama Plav i Berane potrebni dnevni centri za osobe s demencijom. Takođe smo identifikovali nedostatak logistike, jer bi trebalo da opštine pruže podršku u vidu prevoznih sredstava kako bi stariji građani u udaljenim selima mogli da dobiju uslugu volontera u okviru projekta.
