Danima Pljevljaci šetnjom ulicama ili kroz svoj prozor posmatraju maglu. Ili je to možda njen zli brat blizanac smog? U svakom slučaju ne izgleda lijepo za oko, a i sve češće su žalbe ljudi da otežanije dišu, a potenciometri koji mjere zagađenje nam pokazuju najužasnije rezultate, i Pljevlja su konstantno u vrhu najzagađenijih gradova svijeta.
Ključni faktori za formiranje ovakvog tipa magle su udio vlage u vazduhu i stanje atmosfere. U slučajevima kada nad našim dijelom Evrope duže vrijeme dominira anticiklon (polje visokog vazdušnog pritiska) atmosfera postaje statična, prizemni i visinski vjetrovi slabe i vazduh se počinje kretati po zakonima fizike. Teži, hladniji vazduh se spušta u niže djelove troposfere i pri tome potiskuje topliji i lakši u više slojeve troposfere. Time dolazi do uspostavljanja obrnutog temperaturnog režima u odnosu na tipičan, hladan vazduh se nagomilava u nižim, a topao u višim slojevima atmosfere. Ova pojava se naziva temperaturna inverzija. U tim oblastima troposfere gde se hladan vazduh nagomilava dolazi do ostvarenja tačke rosišta od koje se sav višak vodene pare u atmosferi izdvaja u vidu mikroskopski sitnih kapi vode i to je pojava koja se naziva-magla. Što je udio vlage u vazduhu viši,a broj jezgara kondenzacije veći, magla će biti gušća. Pri veoma gustoj magli vidljivost može biti manja od 1m.
Gledajući mapu gdje se može pratiti zagađenje vazduha u realnom vremenu u proko 80 država svijeta dolazimo do zaklučka da u našem regionu postoji mnogo gradova koji su ovih dana izloženi takozvanoj temperaturnoj inverziji i da smo vrlo često u na vrhu svjetske ljestvice zagađenosti vazduha. Ono što se može zaključiti je da zemlje u razvoju poput Balkanskih država imaju prosječno najviše gradova sa prekomjernim iznosom PM10 i PM2,5 čestica u vazduhu. Ovog jutra rekorder po broju PM10 čestica je bio Zaječar, grad u Srbiji sa preko 800 PM10 µg/m3 dok je u Pljevljima izmjereno 162 PM10 µg/m3 a ono što je interesantno toliko prekoračenje je zabilježeno i u Podgorici.
Ovoliko zagadjenje vazduha u većem vremenskom intervalu može dovesti do brojnih zdravstvenih problema pa se građanima ne duže zadržavanje vani. Ono što možemo uraditi za sebe i svoju djecu je da, ukoliko smo u mogućnosti, odvojimo pa par sati dnevno i izadjemo na neko od obližnjih brda gdje je vazduh čist a temperatura vazduha i za 10 stepeni toplija nego u kotlini.
