Stanovnici dijela naše opštine , odnosno mještani sela Šumane i Borovica suočeni su sa izuzetno složenim problemom koji se odnosi na površinske kopove Rudnika uglja Pljevlja. U pomenutim selima, iz kojih se već više od deset godina ne vrši eksploatacija, nije izvršena zakonska obaveza rekultivacije zemljišta, čime je pored zakonskih propisa narušena i životna sredina, kao i uslovi života mještana ovog kraja.
Naime, shodno članu 71 Zakona o rudarstvu koncesionar je dužan da u toku i po završetku izvodjenja radova na eksploataciji mineralnih sirovina, a najkasnije u roku od jedne godine od dana završetka radova, privede zemljište na eksploatacionom polju namjeni prema projektu rekultivacije zemljišta kao i da preduzme mjere zaštite životne sredine.
Dalje, članom 72 pomenutog Zakona predviđeno je da ukoliko izostanu mjere rekultivacije, iste izvršava nadležni organ o trošku koncesionara.
Takodje,prema članu 73 istog Zakona za sanaciju i rekultivaciju zemljišta na kojem je vršena eksploatacija mineralnih sirovina koncesionar je dužan da od svake jedinice proizvoda mineralne sirovine izdvaja sredstva za djelimično ili potpunu sanaciju zemljišta, a prema odobrenim projektima sanacije i rekultivacije.
Neizvršavanjem obaveze rekultivacije mještanima je prije svega ugroženo zdravlje, zatim pravo na zdravu životnu sredinu kao i boravak na ovom području, jer su ovi kopovi izvor isparavanja brojnih otrovnih čestica, zatim sagorijevanja uglja i isti nisu dovoljno obezbijedjeni.
Iz navedenog više je nego očigledno da faktičko stanje po pitanju rekultivacije zemljišta ne odgovara obavezama koncesionara koje zakon predviđa. Dakle, ovdje se susrećemo sa flagrantnim kršenjem pozitivno pravnih propisa, odnosno Zakona o rudarstvu koji eksplicitno određuje navedene obaveze koncesionara. Ovakvo kršenje zakonskih propisa nanosi direktnu štetu, prije svega mještanima, zatim ekološkoj slici opštine Pljevlja i neminovno pravnom poretku ove države.
Budući da ovaj problem traje više od deset godina, koliko se i ne vrši eksploatacija iz navedenih kopova, pored neizvršavanja obaveza od strane koncesionara imamo i potpuno pasivnu ulogu lokalne samouprave u pogledu zaštite interesa gradjana i zaštite životne sredine koja je i više nego ugrožena na području naše opštine.
Nosioci lokalne vlasti, prije svega kroz odgovoran odnos prema gradjanima, a zatim i kroz sveobuhvatni pristup svim problemima opštine, moraju pokazati odlučnost u pokretanju pitanja odgovornosti koncesionara, a zatim i u pravnoj zaštiti građana čiji su uslovi života značajno ugroženi usled navedenog problema.
Lokalna samouprava u ovom slučaju, kao i u svakom drugom slučaju koji se odnosi na interese građana, mora biti pokretač rješavanja istih. Ovo u konkretnom slučaju podrazumijeva i pitanje odgovornosti državnih organa koji su bili obavezni da vrše nadzor nad poštovanjem pravnih normi i profesionalnih standarda prilikom procesa eksploatacije.
Ovo su pitanja koja neminovno očekuju i buduću vlast koja će voditi lokalnu samoupravu i čiji imperativ mora biti zdravija životna sredina, bolja ekološka slika grada kao i dostojni uslovi života za svakog pojedinca.
Koalicija ,,Temelj za bolja Pljevlja“ više je nego spremna i odlučna da u interesu opštine Pljevlja, odnosno u interesu naših građana bude pokretač široke društvene akcije koja bi za cilj imala rješavanje ovog svedruštvenog, pravnog i ekološkog problema na dobrobit svih nas.
23. oktobra postavljamo temelj za bolju životnu sredinu, temelj za bolja Pljevlja!!!
Rade Ostojić, kandidat za odbornika koalicije “Temelj za bolja Pljevlja”
