Naslovna NVO Da zaživi selo Konferencija za medije nakon analize agrobudžeta opštine Pljevlja

Konferencija za medije nakon analize agrobudžeta opštine Pljevlja

0

Ispred NVO“Da zaživi selo“ novinarima je rezultate analize predstavio Miloš Ostojić.

Iako je područje Opštine Pljevlja zbog svojih prirodnih i georafskih odlika povoljno za razvoj poljoprivrede, ova privredna grana se suočava sa mnogim izazovima. Sve veće raseljavanje radno sposobnog stanovništva, manjak stručnih znanja u sprovođenju agrotehničkih mjera, loša infrastruktura u ruralnim područjima, organičen plasman poljoprivrednih proizvoda samo su neki od njih. Mjere lokalne samouprave kroz planiranje i sprovođenje agrobudžeta su usmjerene na prevazilaženje izazova i stvaranje povoljnog ambijenta za razvoj seoskih područja i poljoprivredne proizvodnje.

U ovoj analizi smo se osvrnuli na planiranje lokalnog agrobudžeta Opštine Pljevlja u periodu od 2012. do 2019. godine, ostvarenje planiranih mjera u periodu od 2012. do 2107. godine, kao i strukturu i dinamiku rasta agrobudžeta po vrstama i svrsi mjera koje su planirane i sprovedene u ovim periodima.

Što se tiče poređenja ukupno planiranog agrobudžeta Opštine Pljevlja po godinama može se primijetiti da se u periodu od 2012. do 2014. godine agrobudžet konstantno provećavao sličnom dinamikom. U 2015. godini može se primijetiti veliki skok tako da je agrobudžet iz 2014. godine dupliran. Ovo povećanje se većinom odnosi na povećanje agrobudžeta za stočarstvo, voćarstvo, proizvodnju mlijeka i zaštitu porijekla pljevaljskog sira. U sledećim godinama zaključno sa 2019. godinom agrobudžet je na konstantnom nivou od 302.300,00€.

Grupemjeraagrobudžeta UKUPNO 2012-2019. 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019
Proizvodnjamlijeka 469.000 30.000 35.000 35.000 75.000 81.000 76.000 69.000 68.000
Stočarstvo 339.000     5.000 48.000 76.000 76.000 67.000 67.000
Voćarstvo 311.100 19.000 23.600 27.500 52.000 49.000 55.000 45.000 40.000
Zaštitaoznakaporijeklapljevaljskogsira 139.380 8.000 12.880 17.000 35.000 18.000 12.500 17.500 18.500
Ratarstvo 92.000   5.000 5.000 6.000 16.000 18.000 20.000 22.000
Pčelarstvo 85.700 2.000 4.500 4.500 11.200 13.000 15.500 17.500 17.500
Poboljšanjekvalitetaživotaipodrškabračnimparovima 84.800 16.000 13.000 10.000 12.000 6.600 6.600 9.800 10.800
Ostalo 68.900 6.200 7.700 11.500 13.500 7.000 5.000 13.000 5.000
Promocijaisajmovi 59.500 1.600 5.000 4.000 8.200 9.000 9.700 11.000 11.000
Osiguranje u poljoprivredi 54.500 1.500 1.500 4.000 13.000 6.500 6.000 7.000 15.000
Organskaproizvodnja 54.000   6.000 6.000 6.000 9.000 9.000 9.000 9.000
Povrtarstvo 35.200 1.700 2.000 4.500 5.500 4.000 5.500 5.500 6.500
Plasteničkaproizvodnja 34.500 2.000 5.500 6.000 3.000 3.000 4.000 5.000 6.000
Preradapoljoprivrednihproizvoda 31.500   5.000 5.000 6.000 3.000 2.500 5.000 5.000
Analizazemljišta 6.700 400 500 800 800 1.200 1.000 1.000 1.000
UKUPNO 1.865.780 88.400 127.180 145.800 295.200 302.300 302.300 302.300 302.300

Može se primijetiti da se u ovom osmogodišnjem periodu najviše planiralo da se uloži u razvoj proizvodnje mlijeka (subvencije za prodaju mlijeka mljekarama), stočarstvo, voćarstvo i zaštitu oznaka porijekla pljevaljskog sira.

Grupemjeraagrobudžeta UKUPNO 2012-2019. 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019
Proizvodnjamlijeka 25,14% 33,94% 27,52% 24,01% 25,41% 26,79% 25,14% 22,83% 22,49%
Stočarstvo 18,17% 0,00% 0,00% 3,43% 16,26% 25,14% 25,14% 22,16% 22,16%
Voćarstvo 16,67% 21,49% 18,56% 18,86% 17,62% 16,21% 18,19% 14,89% 13,23%
Zaštitaoznakaporijeklapljevaljskogsira 7,47% 9,05% 10,13% 11,66% 11,86% 5,95% 4,13% 5,79% 6,12%
Ratarstvo 4,93% 0,00% 3,93% 3,43% 2,03% 5,29% 5,95% 6,62% 7,28%
Pčelarstvo 4,59% 2,26% 3,54% 3,09% 3,79% 4,30% 5,13% 5,79% 5,79%
Poboljšanjekvalitetaživotaipodrškabračnimparovima 4,55% 18,10% 10,22% 6,86% 4,07% 2,18% 2,18% 3,24% 3,57%
Ostalo 3,69% 7,01% 6,05% 7,89% 4,57% 2,32% 1,65% 4,30% 1,65%
Promocijaisajmovi 3,19% 1,81% 3,93% 2,74% 2,78% 2,98% 3,21% 3,64% 3,64%
Osiguranje u poljoprivredi 2,92% 1,70% 1,18% 2,74% 4,40% 2,15% 1,98% 2,32% 4,96%
Organskaproizvodnja 2,89% 0,00% 4,72% 4,12% 2,03% 2,98% 2,98% 2,98% 2,98%
Povrtarstvo 1,89% 1,92% 1,57% 3,09% 1,86% 1,32% 1,82% 1,82% 2,15%
Plasteničkaproizvodnja 1,85% 2,26% 4,32% 4,12% 1,02% 0,99% 1,32% 1,65% 1,98%
Preradapoljoprivrednihproizvoda 1,69% 0,00% 3,93% 3,43% 2,03% 0,99% 0,83% 1,65% 1,65%
Analizazemljišta 0,36% 0,45% 0,39% 0,55% 0,27% 0,40% 0,33% 0,33% 0,33%
UKUPNO 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00%

Ukupno četvrtina osmogodišnjeg agrobudžeta je planirana da se utroši na podsticanje proizvodnje mlijeka, zatim slijedi stočarstvo sa 18,17%, pa voćarstvo sa učešćem od 16,67%.

Prvi trend je da se svake godine agrobudžet planira u mnogo većim iznosima nego što je to realno ostvarivo, a iz prethodnog se isto može zaključiti i za ukupan budžet Opštine. Drugi trend je konstantan porast ralizovanih subvencija u poljoprivredu i smanjenje gapa između plana i ostvarenja agrobudžeta.

Subvencije za proizvodnju mlijeka su dominantna mjera u početnim godinama, a nakon 2015. godine to je stočarstvo kao srodna grupa mjera. Međutim može se primjetiti da se u poslednjim godinama ravnomjerinije troše budžetska sredstva i na ostale grane kao što su voćarstvo i i pčelarstvo što nije bio slučaj na početku posmatranohg perioda.

Grupamjera – Ostvareno UKUPNO 2012-2017. 2012 2013 2014 2015 2016 2017
UKUPNO 699843,02 103203,43 38328,67 60182,48 148556,69 161715,97 187855,78
Proizvodnjamlijeka 194512,30 87040,00 12284,09 24634,33 25508,50 21993,44 23051,94
Stočarstvo 178793,65 0,00 0,00 3244,20 44455,00 72112,32 58982,13
Voćarstvo 99625,73 5207,60 5922,10 15936,11 15746,85 19487,44 37325,63
Pčelarstvo 44091,78 2872,96 4464,49 3794,37 9322,69 8942,60 14694,67
Zaštitaoznakaporijeklapljevaljskogsira 41634,53 322,79 3095,20 400,00 23942,21 5676,00 8198,33
Promocijaisajmovi 29976,58 2148,20 1815,13 3488,33 8003,00 4805,58 9716,34
Ratarstvo 20212,83 0,00 175,00 1813,40 5047,25 4960,50 8216,68
Osiguranje u poljoprivredi 19252,51 1799,16 2991,10 1569,30 3629,55 3796,65 5466,75
Plasteničkaproizvodnja 17214,59 3462,72 3593,96 1354,37 2597,62 2299,25 3906,67
Ostalo 14441,65 350,00 606,50 1654,50 3334,65 5788,70 2707,30
Poboljšanjekvalitetaživotaipodrškabračnimparovima 12256,74 0,00 2000,00 0,00 0,00 4488,19 5768,55
Povrtarstvo 11780,35 0,00 511,40 1208,57 2383,69 3312,65 4364,04
Organskaproizvodnja 10098,58 0,00 655,50 0,00 3781,68 2942,65 2718,75
Preradapoljoprivrednihproizvoda 5737,00 0,00 0,00 1085,00 804,00 1110,00 2738,00
Analizazemljišta 214,20 0,00 214,20 0,00 0,00 0,00 0,00

Ulaganja u poljoprivredu na opštinskom nivou sa vremenom postaju diverzifikovanija na sve grane poljoprivrede i imaju „pravedniju“ raspodjelu sredstava.

Grupamjera – Ostvareno UKUPNO 2012-2017. 2012 2013 2014 2015 2016 2017
UKUPNO 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00%
Proizvodnjamlijeka 27,79% 84,34% 32,05% 40,93% 17,17% 13,60% 12,27%
Stočarstvo 25,55% 0,00% 0,00% 5,39% 29,92% 44,59% 31,40%
Voćarstvo 14,24% 5,05% 15,45% 26,48% 10,60% 12,05% 19,87%
Pčelarstvo 6,30% 2,78% 11,65% 6,30% 6,28% 5,53% 7,82%
Zaštitaoznakaporijeklapljevaljskogsira 5,95% 0,31% 8,08% 0,66% 16,12% 3,51% 4,36%
Promocijaisajmovi 4,28% 2,08% 4,74% 5,80% 5,39% 2,97% 5,17%
Ratarstvo 2,89% 0,00% 0,46% 3,01% 3,40% 3,07% 4,37%
Osiguranje u poljoprivredi 2,75% 1,74% 7,80% 2,61% 2,44% 2,35% 2,91%
Plasteničkaproizvodnja 2,46% 3,36% 9,38% 2,25% 1,75% 1,42% 2,08%
Ostalo 2,06% 0,34% 1,58% 2,75% 2,24% 3,58% 1,44%
Poboljšanjekvalitetaživotaipodrškabračnimparovima 1,75% 0,00% 5,22% 0,00% 0,00% 2,78% 3,07%
Povrtarstvo 1,68% 0,00% 1,33% 2,01% 1,60% 2,05% 2,32%
Organskaproizvodnja 1,44% 0,00% 1,71% 0,00% 2,55% 1,82% 1,45%
Preradapoljoprivrednihproizvoda 0,82% 0,00% 0,00% 1,80% 0,54% 0,69% 1,46%
Analizazemljišta 0,03% 0,00% 0,56% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

Što se tiče prethodnog perioda u kome smo posmatrali plan i ostvarenje agrobudžeta mogu se izvući sljedeći zaključci:

  • Plan agrobudžeta je posmatran u periodu od 2012. do 2018. godine i mogu se primijetiti tri trenda: konstantan rast agrobudžeta u periodu do 2014. godine, nagli skok u 2015. godini, i konstantan nivo u periodu do 2019. godine. U ovom osmogodišnjem periodu plan agrobudžeta se povećao za 342%, a taj rast se većinom odnosi na 2014. i 2015. godinu.
  • Ulaganja u razvoj proizvodnje mlijeka, stočarstvo, voćarstvo i zaštitu oznaka porijekla pljevaljskog sira su oblasti za koje je lokalna uprava opredijelila najveći dio sredstava u agrobudžetu.
  • Ostvarenje agrobudžeta je posmatrano u periodu od 2012. do 2017. Godine. Nakon 2013. godine primjetan je konstantan nivo rasta ulaganja u poljoprivredu od strane lokalne samouprave.
  • Uporednom analizom ostvarenog u odnosu na planirano takođe se vidi trend rasta procentualnog ostvarenja plana agrobudžeta, koji je u 2017. godini iznad nivoa procentualnog ostvarenja budžeta.
  • Ulaganja u poljoprivredu vremenom postaju ravnopravnije raspoređena po granama poljoprivrede.

Ova analiza je urađena kroz projekat „Projekat Zdrav pristup – zdravi proizvodi realizuje NVO „Da zaživi selo“ u partnerstvu sa Informativnim centrom Pljevlja. Podržan je od strane Centra za građansko obrazovanje (CGO) u okviru programa Smjestimo korupciju u muzej! 

Program Smjestimo korupciju u muzej! ima za cilj doprinos smanjenju korupcije na lokalnom nivou i povećanje uključenosti građana i građanki Crne Gore u borbu protiv korupcije na lokalnom nivou. Predviđeno je da se kroz neposrednu saradnju OCD, državnih institucija i građana/ki utiče na povećanje transparentnosti rada opština u Crnoj Gori, kao i na sprovođenje antikoruptivnih politika. Program Smjestimo korupciju u muzej! CGO sprovodi u partnerstvu sa NVO Centar za monitoring i istraživanje (CeMI), NVO Bonum iz Pljevlja, NVO UL-Info iz Ulcinja i NVO Za Druga iz Petrovca, u saradnji sa Ministarstvom javne uprave i Agencijom za sprječavanje korupcije, a uz podršku Delegacije EU u Crnoj Gori i uz kofinansiranje Ministarstva javne uprave Vlade Crne Gore.